Tắc tĩnh mạch võng mạc: Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị

Tắc tĩnh mạch võng mạc là bệnh lý về mắt có thể gây suy giảm thị lực đột ngột, thậm chí mù lòa nếu không điều trị kịp thời. Vậy làm thế nào để nhận biết sớm căn bệnh nguy hiểm này? 

Nguyên nhân và giải pháp điều trị tối ưu là gì? Hãy cùng Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang tìm hiểu ngay ở bài viết dưới đây.

Tắc tĩnh mạch võng mạc là gì?

Võng mạc là lớp mô mỏng nhạy cảm với ánh sáng lót ở mặt trong của mắt. Cơ quan này đảm nhận nhiệm vụ chuyển đổi hình ảnh thị giác thành các tín hiệu thần kinh. Sau đó, hệ thống dây thần kinh thị giác sẽ truyền các tín hiệu này lên não bộ. 

Để nuôi dưỡng vùng này, hệ thống tĩnh mạch võng mạc sẽ làm nhiệm vụ vận chuyển máu từ mắt ngược trở về tim. Hệ mạch này bao gồm thân tĩnh mạch trung tâm chạy dọc bên trong dây thần kinh thị giác và các tĩnh mạch nhánh nhỏ hơn chạy dọc ở lớp trong võng mạc để đổ máu về thân tĩnh mạch chính. Tắc tĩnh mạch võng mạc là hiện tượng các mạch máu này bị tắc nghẽn do sự xuất hiện của cục máu đông hoặc do dịch tích tụ. 

Hiện tượng tắc tĩnh mạch võng mạc có thể làm suy yếu nghiêm trọng chức năng của võng mạc và khiến thị lực của người bệnh bị sụt giảm nghiêm trọng. Nếu bệnh không được phát hiện kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm và gây mù lòa vĩnh viễn. 

Tắc tĩnh mạch võng mạc được chia làm 2 loại cụ thể như sau:

  • Tắc tĩnh mạch nhánh võng mạc: Hiện tượng này xảy ra khi một trong các tĩnh mạch nhỏ bị nghẽn bởi huyết khối. Nếu mạch máu bị tắc nằm ở vùng dẫn lưu của hoàng điểm, người bệnh sẽ bị phù hoàng điểm và giảm tầm nhìn rõ rệt.
  • Tắc tĩnh mạch trung tâm võng mạc: Đây là tình trạng ngưng trệ tuần hoàn máu ngay tại thân tĩnh mạch chính, nơi hội tụ của tất cả các nhánh mạch nhỏ. Bệnh tuy không khởi phát cấp tính nhưng lại rất dễ tái phát kinh niên. Thể bệnh này dễ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho mắt.

Nguyên nhân gây bệnh tắc tĩnh mạch võng mạc

Bệnh tắc tĩnh mạch võng mạc xảy ra do tác động của bệnh lý toàn thân và tổn thương tại mắt. Ngoài ra, có khoảng 10% trường hợp mắc bệnh không thể xác định rõ nguyên nhân.

Dưới đây là những nguyên nhân gây bệnh cụ thể:

  • Tăng huyết áp
  • Xơ vữa động mạch
  • Bệnh đái tháo đường
  • Rối loạn mỡ máu
  • Bệnh lý về thận
  • Bệnh lý về máu
  • Viêm nhiễm mạch máu
  • Thói quen hút thuốc lá
  • Tăng nhãn áp

Triệu chứng tắc tĩnh mạch trung tâm võng mạc thường gặp

Tắc tĩnh mạch trung tâm võng mạc thường khởi phát đột ngột và chỉ xảy ra ở một bên mắt. Tùy thuộc vào vị trí và mức độ nghẽn mạch, biểu hiện của bệnh có thể khác nhau.

Một số ít trường hợp người bệnh ở giai đoạn đầu không có triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, phần lớn bệnh nhân sẽ xuất hiện các dấu hiệu điển hình sau:

  • Mờ mắt đột ngột: Thị lực sụt giảm nhanh chóng chỉ trong vài phút hoặc sau 2-3 ngày. Người bệnh có cảm giác như nhìn qua màn sương mù dày đặc.
  • Có đám đen trước mắt: Xuất hiện các vùng tối hoặc đốm đen lớn che khuất tầm nhìn.
  • Tầm nhìn bị thu hẹp: Vùng nhìn xung quanh bị thu hẹp lại. Người bệnh có thể bị mất thị lực một phần hoặc mù lòa hoàn toàn.
  • Không gây đau nhức: Bệnh âm thầm tiến triển mà hoàn toàn không gây đau đớn, không đỏ mắt, không nhức mỏi hay chảy nước mắt. Chính điều này khiến người bệnh rất dễ chủ quan.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh tắc tĩnh mạch võng mạc

Tắc tĩnh mạch võng mạc không chỉ làm suy giảm thị lực tức thì mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho mắt. Nếu không được can thiệp kịp thời, người bệnh phải đối mặt với các biến chứng nặng nề sau đây:

Phù hoàng điểm gây mờ mắt

Hoàng điểm là vùng trung tâm của võng mạc, chịu trách nhiệm cho tầm nhìn sắc nét và chi tiết nhất. Khi tĩnh mạch bị tắc, máu và dịch lỏng sẽ rò rỉ trực tiếp vào khu vực này. Tình trạng ứ đọng dịch gây ra hiện tượng phù hoàng điểm, làm mờ mắt hoặc mất hoàn toàn thị lực trung tâm.

Tăng sinh mạch máu bất thường

Tình trạng thiếu máu nuôi dưỡng do nghẽn mạch sẽ kích thích võng mạc tự sinh ra các mạch máu mới bất thường (gọi là tân mạch). Các mạch máu này rất dễ vỡ, gây rò rỉ máu vào khoang dịch kính trong mắt. 

Người bệnh sẽ nhìn thấy các đốm đen nhỏ hoặc các đám mây đen di chuyển trước mắt (hiện tượng ruồi bay). Trong trường hợp nặng, các xơ sẹo từ tân mạch có thể co kéo và làm bong võng mạc ra khỏi mặt sau của mắt.

Bệnh Glocom tân mạch

Các mạch máu mới phát triển bất thường ở vùng mống mắt và góc tiền phòng sẽ làm bít tắc đường thoát dịch tự nhiên của mắt. Hệ quả là áp suất nội nhãn tăng cao đột ngột, gây đau nhức mắt dữ dội. Tình trạng tăng nhãn áp kéo dài này chính là nguyên nhân dẫn đến bệnh Glocom tân mạch, hủy hoại dần dây thần kinh thị giác.

Mù lòa vĩnh viễn

Đây là hậu quả cuối cùng và nghiêm trọng nhất của bệnh tắc mạch máu võng mạc. Nếu bệnh không được phát hiện và điều trị kịp thời thì nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn rất dễ xảy ra.

Cách chẩn đoán bệnh tắc tĩnh mạch võng mạc

Để xác định bệnh chính xác, bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ kết hợp khám lâm sàng và các kỹ thuật hình ảnh hiện đại.

Khám lâm sàng và soi đáy mắt

  • Nhỏ thuốc giãn đồng tử: Giúp mở rộng con ngươi để quan sát rõ toàn bộ đáy mắt. 
  • Soi đáy mắt: Sử dụng kính chuyên dụng nhằm phát hiện dấu hiệu xuất huyết hoặc tắc mạch.

Kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu

  • Chụp cắt lớp quang học (Chụp OCT): Cung cấp hình ảnh võng mạc sắc nét giúp theo dõi tiến trình điều trị.
  • Chụp mạch huỳnh quang: Tiêm thuốc nhuộm vào tĩnh mạch tay để chụp lại bản đồ mạch máu mắt, xác định chính xác vị trí tắc nghẽn.

Các phương pháp điều trị tắc tĩnh mạch võng mạc hiện nay

Tiêm thuốc nội nhãn 

Đây là phương pháp phổ biến giúp tác động nhanh và giảm tổn thương võng mạc hiệu quả:

  • Tiêm thuốc chống tăng sinh mạch máu (Kháng VEGF): Thuốc có công dụng ngăn chặn tận gốc sự hình thành và phát triển của các tân mạch dị dạng. từ đó giảm nguy cơ xuất huyết mắt.
  • Tiêm Corticosteroid: Nhóm thuốc này được chỉ định nhằm mục đích chống viêm mạnh. Thuốc giúp rút dịch nhanh và làm giảm tình trạng phù nề võng mạc.

Điều trị bằng tia Laser hiện đại

Bác sĩ sẽ sử dụng ánh sáng laser cường độ cao để xử lý các vùng mạch máu bị tổn thương:

  • Laser quang đông võng mạc: Áp dụng khi mắt đã hình thành các mạch máu mới (tân mạch). Tia laser giúp phá hủy các cấu trúc mạch máu dị dạng này. Nhờ đó, ngăn ngừa biến chứng xuất huyết dịch kính và bảo toàn thị lực còn lại.
  • Laser tiêu điểm: Bác sĩ chiếu tia laser chính xác vào những vị trí đang bị rò rỉ dịch. Phương pháp này giúp thu nhỏ vùng sưng và giảm thiểu tối đa tình trạng phù hoàng điểm.

Cách phòng ngừa bệnh tắc tĩnh mạch võng mạc hiệu quả

Để bảo vệ đôi mắt và ngăn ngừa nguy cơ tắc mạch máu võng mạc, bạn cần chủ động thực hiện các biện pháp chăm sóc sức khỏe sau:

Kiểm soát tốt các bệnh lý nền toàn thân

  • Giữ huyết áp ổn định để giảm áp lực lên mạch máu mắt.
  • Kiểm soát đường huyết ở mức an toàn nhằm bảo vệ thành mạch.
  • Chữa bệnh mỡ máu để ngăn ngừa hình thành cục máu đông.

Duy trì thói quen khám mắt định kỳ

  • Thực hiện khám mắt chuyên khoa ít nhất 1 lần/năm.
  • Người cao tuổi, người bị cận thị nặng hoặc có tiền sử bệnh lý mạch máu nên khám mắt thường xuyên để phát hiện sớm bệnh.
  • Đi gặp bác sĩ lập tức nếu thấy mờ mắt đột ngột để bảo vệ thị lực kịp thời.

Xây dựng lối sống và chế độ ăn uống lành mạnh

  • Hạn chế mỡ động vật và đồ chiên rán để giảm mảng xơ vữa động mạch.
  • Tăng cường vận động giúp lưu thông tuần hoàn máu toàn cơ thể.
  • Bỏ hút thuốc nhằm ngăn chặn tình trạng hủy hoại mạch máu.

Tắc tĩnh mạch võng mạc là một bệnh lý về mắt vô cùng nguy hiểm với diễn tiến tâm thầm những ảnh hưởng đến thị lực nghiêm trọng. Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời trong chính là chìa khóa duy nhất giúp bạn ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Do đó, ngay khi xuất hiện dấu hiệu nhìn mờ đột ngột, có đốm đen hoặc thấy màn sương mờ trước mắt, bạn hãy đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám kịp thời. Chủ động kiểm soát bệnh nền và đi khám mắt định kỳ chính là cách tốt nhất để bạn giữ gìn một đôi mắt sáng khỏe dài lâu.

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.