“Mắt con hơi lệch một chút chắc lớn lên sẽ hết” – Đây là quan niệm sai lầm phổ biến nhất khiến nhiều bậc phụ huynh bỏ lỡ giai đoạn vàng điều trị lác mắt ở trẻ em. Tại DND Bắc Giang, chúng tôi nhấn mạnh rằng lác mắt không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ mà là một bệnh lý thị giác cần được can thiệp y khoa càng sớm càng tốt.

1. Lác mắt ở trẻ em là gì?

Lác mắt (hay còn gọi là lé mắt) là tình trạng hai mắt không nhìn về một hướng mà lệch nhau. Khi một mắt nhìn thẳng, mắt còn lại có thể lệch vào trong, lệch ra ngoài, lệch lên trên hoặc xuống dưới.

Sự mất cân bằng này xảy ra khi các cơ điều khiển vận động nhãn cầu không phối hợp nhịp nhàng với nhau. Kết quả là não bộ nhận được hai hình ảnh khác nhau từ hai mắt, dẫn đến sự rối loạn trong việc xử lý hình ảnh và cảm nhận chiều sâu không gian.

2. Các dấu hiệu nhận biết trẻ bị lé mắt

Cha mẹ có thể quan sát các biểu hiện sau để phát hiện sớm tình trạng của con:

• Mắt lệch: Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất, đặc biệt dễ thấy khi trẻ mệt mỏi hoặc tập trung nhìn vào một vật ở xa/gần.
• Nheo mắt hoặc nghiêng đầu: Trẻ thường xuyên nghiêng đầu sang một bên hoặc nheo mắt để cố gắng nhìn rõ hơn.
• Thường xuyên va chạm: Do khả năng ước lượng khoảng cách kém, trẻ dễ bị vấp ngã hoặc khó khăn trong các hoạt động vận động như bắt bóng, đi cầu thang.
• Mỏi mắt, đau đầu: Trẻ thường xuyên phàn nàn về việc mỏi mắt hoặc không muốn đọc sách lâu.

3. Nguyên nhân mắt lác ở trẻ: Tại sao con tôi bị lác?

Có rất nhiều yếu tố dẫn đến tình trạng lác mắt ở lứa tuổi nhi khoa:

• Tật khúc xạ không được điều chỉnh: Viễn thị nặng, cận thị hoặc loạn thị lệch độ là nguyên nhân hàng đầu khiến mắt phải điều tiết quá mức dẫn đến lác.
• Yếu tố di truyền: Nếu cha mẹ hoặc người thân bị lác, trẻ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Tổn thương thần kinh: Các vấn đề liên quan đến dây thần kinh điều khiển cơ mắt.
• Bệnh lý bẩm sinh hoặc mắc phải: Đục thủy tinh thể bẩm sinh, sụp mi hoặc các khối u nội nhãn (hiếm gặp nhưng nguy hiểm).

4. Trẻ em bị lác mắt có nguy hiểm không?

Câu trả lời là CỰC KỲ NGUY HIỂM nếu không được điều trị kịp thời. Những hậu quả lâu dài bao gồm:

4.1. Nhược thị (Mắt lười)

Khi một mắt bị lác, não bộ sẽ có xu hướng “từ chối” hình ảnh mờ từ mắt đó để tránh nhìn đôi. Lâu dần, mắt bị lác không được sử dụng sẽ bị suy yếu thị lực nghiêm trọng, dẫn đến nhược thị. Đây là tổn thương khó phục hồi nếu trẻ đã qua 10-12 tuổi.

4.2. Mất thị giác hai mắt

Trẻ sẽ mất đi khả năng phối hợp hai mắt để cảm nhận không gian 3 chiều. Điều này ảnh hưởng lớn đến việc lựa chọn nghề nghiệp tương lai (phi công, tài xế, bác sĩ phẫu thuật, kiến trúc sư…) và an toàn khi tham gia giao thông.

4.3. Ảnh hưởng tâm lý

Sự khác biệt về ngoại hình có thể khiến trẻ bị bạn bè trêu chọc, dẫn đến mặc cảm, tự ti và ảnh hưởng đến sự phát triển tính cách sau này.

5. Khi nào cần đưa trẻ đi điều trị?

Nhiều cha mẹ băn khoăn “Khi nào cần điều trị?”. Lời khuyên từ chuyên gia DND là: Khám ngay khi phát hiện bất thường.

• Trẻ dưới 6 tháng tuổi: Một số trẻ có tình trạng lác giả hoặc lác nhẹ thoáng qua. Tuy nhiên, nếu sau 6 tháng mắt vẫn lệch, trẻ cần được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra ngay.
• Giai đoạn vàng (Trước 6 tuổi): Đây là thời điểm tốt nhất để chữa lác mắt cho trẻ vì hệ thống thị giác vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, khả năng phục hồi thị lực và sự phối hợp hai mắt là cao nhất.

6. Quy trình chữa lác mắt cho trẻ tại DND Bắc Giang

Điều trị lác mắt là một lộ trình cá nhân hóa, tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ:

1. Chỉnh kính: Đối với lác do tật khúc xạ (đặc biệt là viễn thị), đôi khi chỉ cần đeo kính đúng độ là mắt có thể hết lác.
2. Tập nhược thị: Che mắt khỏe để bắt buộc mắt lác phải làm việc, giúp phục hồi thị lực cho mắt lười.
3. Tập chỉnh quang: Các bài tập máy giúp tăng cường sự phối hợp giữa hai mắt.
4. Phẫu thuật điều chỉnh cơ: Nếu các phương pháp trên không hiệu quả, bác sĩ sẽ can thiệp phẫu thuật để điều chỉnh độ bám của các cơ vận nhãn, đưa hai mắt về vị trí thẳng trục.

7. Tại sao nên chọn DND Bắc Giang để điều trị lác cho con?

Tại DND Bắc Giang, chúng tôi hiểu rằng điều trị cho trẻ em cần sự kiên nhẫn và chuyên môn sâu:

• Hệ thống máy đo khúc xạ hiện đại: Đảm bảo tìm ra độ kính chính xác nhất cho bé.
• Đội ngũ bác sĩ tâm lý: Giúp trẻ thoải mái, không sợ hãi trong suốt quá trình thăm khám và điều trị.
• Phòng tập nhược thị tiêu chuẩn: Với các thiết bị hỗ trợ tập mắt chuyên sâu cho trẻ em.
• Phẫu thuật vi phẫu: Đường mổ nhỏ, thẩm mỹ cao, phục hồi nhanh và độ chính xác tối đa.

8. Lời khuyên dành cho phụ huynh

• Không tự ý điều trị: Tuyệt đối không cho trẻ đeo kính bừa bãi tại các cửa hàng không chuyên môn.
• Kiên trì: Điều trị lác và nhược thị là một quá trình dài, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và bác sĩ.
• Khám định kỳ: Ngay cả khi mắt đã thẳng, trẻ vẫn cần tái khám để đảm bảo thị lực phát triển ổn định.

9. Kết luận

Lác mắt ở trẻ em không thể tự khỏi theo thời gian. Việc phát hiện sớm và can thiệp trong “giai đoạn vàng” là chìa khóa duy nhất để bảo vệ tương lai cho đôi mắt của trẻ. Hãy để DND Bắc Giang đồng hành cùng bạn trên hành trình tìm lại sự tự tin và ánh sáng khỏe mạnh cho con yêu.

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.