Sorry, this entry is only available in Tiếng Việt. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Thị giác là tài sản quý giá nhất của con người, đóng góp tới 80% lượng thông tin chúng ta tiếp nhận từ thế giới bên ngoài. Tuy nhiên, nhiều người trong chúng ta vẫn đang mang tâm lý chủ quan: “Mắt mờ một chút chắc do mỏi” hoặc “Chờ khi nào đau mới đi khám”.

Thực tế đáng lo ngại tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang, nhiều bệnh nhân khi đến thăm khám thì thị lực đã suy giảm nghiêm trọng, thậm chí có những ca tổn thương vĩnh viễn không thể phục hồi. Dưới đây là danh sách những “sát thủ thầm lặng” có thể cướp đi ánh sáng của bạn nếu không được can thiệp kịp thời.

1. Glaucoma (Thiên đầu thống) – Sát thủ thầm lặng số 1

Glaucoma hay còn gọi là bệnh tăng nhãn áp, là nguyên nhân gây mù lòa không hồi phục hàng đầu thế giới.

• Tại sao nguy hiểm: Bệnh phá hủy dây thần kinh thị giác – “đường dây truyền tải” hình ảnh từ mắt lên não. Một khi dây thần kinh này bị tổn thương, y học hiện đại vẫn chưa có cách nào để tái tạo lại.
• Dấu hiệu nhận biết:
  • Thể cấp tính: Đau nhức mắt dữ dội lan lên đầu, nhìn mờ như có màn sương, thấy quầng tán sắc xanh đỏ khi nhìn vào đèn, nôn mửa.
  • Thể mạn tính: Cực kỳ nguy hiểm vì gần như không có triệu chứng rõ rệt. Thị trường (tầm nhìn) bị thu hẹp dần từ ngoại vi vào trung tâm, khiến bệnh nhân có cảm giác như nhìn qua một cái ống (thị trường hình ống), đến khi phát hiện ra thì đã ở giai đoạn cuối.

2. Đục thủy tinh thể (Cataract) – “Kẻ đánh cắp” ánh sáng phổ biến

Dù đục thủy tinh thể có thể phẫu thuật để khôi phục thị lực, nhưng nếu để quá muộn (giai đoạn chín muồi hoặc quá chín), nó sẽ gây ra những biến chứng không thể đảo ngược.

• Cơ chế: Thủy tinh thể trong suốt bị vón cục protein, trở nên đục mờ, ngăn cản ánh sáng đi vào võng mạc.
• Hệ lụy nếu để muộn: Thủy tinh thể quá chín có thể gây biến chứng tăng nhãn áp thứ phát (Glaucoma), viêm màng bồ đào nặng, khiến việc phẫu thuật Phaco trở nên khó khăn hơn và kết quả phục hồi thị lực không còn được như mong đợi.
• Dấu hiệu: Nhìn mờ như có màn sương che, màu sắc xỉn đi, nhìn một vật thành hai, thường xuyên thay đổi độ kính.

3. Viêm màng bồ đào – Đặc biệt nguy hiểm ở trẻ em

Như chúng tôi đã cảnh báo trong các ca lâm sàng gần đây tại DND Bắc Giang, viêm màng bồ đào là một bệnh lý viêm nhiễm nội nhãn cực kỳ phức tạp.

• Nguy cơ mù lòa: Bệnh có thể gây dính mống mắt, phù điểm vàng và teo nhãn cầu. Với trẻ em, bệnh diễn ra âm thầm nhưng tàn khốc, có thể gây mù vĩnh viễn một bên mắt chỉ trong thời gian ngắn nếu không được dùng thuốc ức chế viêm đúng phác đồ.
• Dấu hiệu: Mắt đỏ nhẹ vùng lòng đen, sợ ánh sáng, nhìn mờ, thấy các đốm đen bay trước mắt (vẩn đục dịch kính).

4. Bệnh võng mạc tiểu đường & Cao huyết áp

Những người mắc bệnh nền như tiểu đường hay huyết áp thường tập trung điều trị đường huyết mà quên mất “đôi mắt”.

• Biến chứng: Đường huyết cao làm tổn thương các mạch máu nhỏ ở võng mạc, gây xuất huyết, phù nề võng mạc. Giai đoạn nặng có thể gây bong võng mạc hoặc Glaucoma tân mạch.
• Cảnh báo: Nếu không tầm soát đáy mắt định kỳ, khi mạch máu võng mạc đã bị hủy hoại hoàn toàn, việc điều trị bằng Laser hay tiêm nội nhãn cũng chỉ có thể giúp duy trì phần thị lực còn lại chứ không thể khôi phục như ban đầu.

5. Thoái hóa điểm vàng (AMD)

Điểm vàng là nơi cho chúng ta thị lực sắc nét nhất để đọc sách, lái xe. Thoái hóa điểm vàng thường gặp ở người trên 50 tuổi.

• Dạng ướt nguy hiểm: Các mạch máu bất thường mọc dưới võng mạc, gây rò rỉ dịch và máu, làm chết các tế bào thị giác tại điểm vàng rất nhanh.
• Dấu hiệu: Nhìn đường thẳng thấy bị cong vẹo, gợn sóng; xuất hiện điểm đen che khuất ngay chính giữa tầm nhìn.

6. Tại sao người bệnh thường phát hiện muộn?

Tại Bắc Giang, nhiều bệnh nhân chỉ đến bệnh viện khi một bên mắt đã gần như mù hoàn toàn. Nguyên nhân chính bao gồm:

1. Thích nghi ảo: Khi một mắt mờ đi, mắt còn lại sẽ hoạt động bù trừ, khiến bệnh nhân vẫn thấy sinh hoạt “tạm ổn” cho đến khi cả hai mắt cùng bị ảnh hưởng.
2. Tự ý dùng thuốc: Việc tự mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa Corticoid (như bài viết trước đã phân tích) giúp giảm triệu chứng nhanh nhưng lại gián tiếp gây ra đục thủy tinh thể và Glaucoma.
3. Thiếu thói quen tầm soát: Đa số người dân chỉ đi khám khi có triệu chứng đau, trong khi các bệnh gây mù vĩnh viễn thường “không đau”.
4. Quy trình tầm soát “Giữ gìn ánh sáng” tại DND Bắc Giang

Để không bao giờ phải đối mặt với bóng tối vĩnh viễn, Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang cung cấp quy trình tầm soát chuyên sâu với hệ thống máy móc hàng đầu:

• Máy chụp cắt lớp võng mạc OCT: Cho phép bác sĩ nhìn xuyên qua các lớp võng mạc để phát hiện sớm các dấu hiệu Glaucoma, phù điểm vàng hay võng mạc tiểu đường từ khi chưa có triệu chứng lâm sàng.
• Hệ thống đo nhãn áp và thị trường tự động: Phát hiện chính xác các tổn thương thần kinh thị giác.
• Chụp ảnh màu đáy mắt: Theo dõi sát sao tình trạng mạch máu võng mạc cho bệnh nhân tiểu đường, huyết áp.
• Phẫu thuật Phaco & Laser hiện đại: Can thiệp kịp thời để loại bỏ nguy cơ biến chứng.

8. Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng để quá muộn!

• Khám mắt định kỳ 6 tháng/lần: Đặc biệt đối với người trên 40 tuổi hoặc người có bệnh lý nền.
• Khám ngay khi có dấu hiệu lạ: Nhìn mờ, nhìn hình cong vẹo, chói sáng hoặc đau nhức mắt.
• Lựa chọn cơ sở uy tín: Một chẩn đoán sai hoặc bỏ lỡ giai đoạn vàng có thể phải trả giá bằng cả ánh sáng của cuộc đời.

Kết luận: Mù lòa vĩnh viễn là một bi kịch có thể phòng tránh được nếu chúng ta có ý thức bảo vệ mắt đúng cách. Đừng để khi bóng tối ập đến mới bắt đầu trân trọng ánh sáng.

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.