Sorry, this entry is only available in Tiếng Việt. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Bong võng mạc là một bệnh lý về mắt nghiêm trọng. Bệnh có thể đoạt mất thị lực vĩnh viễn nếu không điều trị kịp thời. 

Bài viết dưới đây của Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang sẽ giải mã lý do vì sao đây là căn bệnh bắt buộc phải cấp cứu trong vòng 24 giờ đầu tiên để bảo vệ đôi mắt trước nguy cơ mù lòa. 

Bệnh bong võng mạc là gì?

Bong võng mạc là tình trạng lớp màng thần kinh ở đáy mắt bị tách rời khỏi lớp mạch máu nuôi dưỡng bên dưới. Tình trạng này khởi phát khi có vết rách nhỏ trên võng mạc, khiến thủy dịch tràn xuống tích tụ phía dưới và đẩy lớp mô này ra xa màng nuôi dưỡng. Việc thiếu hụt dinh dưỡng khiến người bệnh bị mờ mắt nhanh chóng và dẫn đến mù lòa vĩnh viễn nếu không được phẫu thuật cấp cứu kịp thời.

Các triệu chứng bong võng mạc điển hình không thể chủ quan

Bệnh lý bong rách võng mạc thường diễn tiến âm thầm và hoàn toàn không gây đau nhức nhãn cầu nên nhiều người có thể bỏ qua. Tuy nhiên, mắt người bệnh sẽ liên tục phát ra các tín hiệu cảnh báo nguy hiểm dưới đây:

– Nhìn mờ đột ngột: Thị lực suy giảm nhanh chóng, hình ảnh mờ nhòe giống như có một màn sương dày đặc phủ trước mắt.

– Màn đen che khuất tầm nhìn: Xuất hiện một màng xám hoặc bóng đen chắn ngang góc nhìn (giống như tấm rèm kéo từ một phía chắn một phần hoặc toàn bộ mắt).

– Hiện tượng chớp sáng lóe lên: Thấy các vệt sáng nhấp nháy, tia chớp xuất hiện liên tục ở góc mắt, biểu hiện rõ nhất khi ở trong bóng tối hoặc lúc nhắm mắt.

– Ruồi bay trước mắt tăng đột biến: Các chấm đen, sợi tơ, hoặc mạng nhện lơ lửng di chuyển theo ánh nhìn bỗng dưng xuất hiện dày đặc bất thường.

Lý do bong võng mạc là cuộc đua cấp cứu trong 24 giờ?

Theo các chuyên gia nhãn khoa hàng đầu, bong võng mạc là một cấp cứu tối khẩn cấp vì tế bào thần kinh thị giác có tốc độ hoại tử rất nhanh. Thời gian võng mạc bị tách rời khỏi đáy mắt càng lâu, tiên lượng phục hồi sau phẫu thuật càng thấp.

Y học đã chứng minh, chỉ sau 24 giờ bị bong, tỷ lệ tế bào cảm thụ ánh sáng chết đi là 0,02% và con số này sẽ tăng lên nhanh chóng theo cấp số nhân từng ngày. Khi các tế bào này đã chết, dù phẫu thuật có áp lại võng mạc thành công về mặt giải phẫu thì thị lực của người bệnh cũng rất khó phục hồi như ban đầu.

Nếu không được phát hiện sớm và can thiệp ngoại khoa kịp thời, võng mạc sẽ bị hủy hoại hoàn toàn, tước đi ánh sáng và dẫn đến mù lòa vĩnh viễn. Chậm trễ trong điều trị bong võng mạc chính là sai lầm lớn nhất khiến người bệnh phải trả giá bằng cả đôi mắt.

Các phương pháp điều trị bong võng mạc hiện nay

Tùy vào mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định giải pháp can thiệp phù hợp theo từng giai đoạn bệnh:

Giai đoạn sớm (Võng mạc mới bị rách, chưa bong)

– Laser quang đông: Chiếu tia laser qua đồng tử tạo sẹo, bịt kín vết rách võng mạc.

– Áp lạnh (Cryopexy): Dùng đầu dò đông lạnh từ ngoài thành mắt để gắn chặt vết rách vào đáy mắt.

Giai đoạn muộn (Võng mạc đã bị bong bóc tách)

– Bơm khí nội nhãn: Bơm bong bóng khí vào khoang dịch kính để ép võng mạc áp sát vào đáy mắt. Khí sẽ tự tiêu sau vài tuần.

– Ấn độn củng mạc: Khâu dải silicone xung quanh thành ngoài mắt để ép thành mắt áp sát vào lớp võng mạc bị bong. Dải silicone này sẽ lưu lại vĩnh viễn.

– Cắt dịch kính (Vitrectomy): Loại bỏ tổ chức dịch kính và các dải xơ co kéo. Sau đó, bác sĩ bơm khí nở hoặc dầu silicone để ép phẳng võng mạc. Nếu bơm dầu, bệnh nhân cần phẫu thuật lại sau vài tháng để hút dầu ra ngoài.

Hướng dẫn cách chăm sóc mắt sau mổ bong võng mạc chuẩn y khoa

Quá trình chăm sóc hậu phẫu đóng vai trò quyết định đến khả năng phục hồi thị lực của bệnh nhân. Để ngăn ngừa biến chứng và giúp võng mạc áp lại an toàn, người bệnh cần nghiêm túc tuân thủ các nguyên tắc sau:

– Dùng thuốc nghiêm ngặt: Nhỏ thuốc kháng sinh, kháng viêm đúng liều lượng, đủ thời gian theo đơn của bác sĩ để phòng chống nhiễm trùng.

– Tháo băng mắt khoa học: Hãy tháo băng mắt theo đúng thời gian bác sĩ chỉ định. Tuyệt đối không tự ý băng kín mắt liên tục 24/24 vì môi trường kín, ẩm là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển gây hại cho mắt.

– Tuyệt đối kiêng nước: Trong những tuần đầu, không được gội đầu, tắm rửa để nước bẩn hay xà phòng dính vào mắt vì vết mổ chưa kín hoàn toàn. Nước lọt vào mắt rất dễ gây viêm mủ nội nhãn dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.

– Nằm sấp khi ngủ: Đối với ca mổ cắt dịch kính có bơm khí hoặc dầu silicon, tư thế nằm sấp sau khi mổ võng mạc là bắt buộc. Tư thế này giúp các bóng khí/dầu nổi lên, tạo lực ép liên tục đẩy hết dịch tồn dư ra ngoài, giúp lớp võng mạc áp chặt và dính chắc lại vào thành mắt.

– Đeo kính bảo hộ: Luôn đeo kính bảo hộ chuyên dụng (kể cả khi đi ngủ và khi ra đường) để chắn bụi bẩn, gió, cát hoặc côn trùng tấn công mắt.

– Cấm đi máy bay: Trường hợp mắt được bơm khí nở, người bệnh tuyệt đối không được đi máy bay trong 4 – 6 tuần đầu. Sự thay đổi áp suất khí quyển sẽ làm bóng khí trong mắt giãn nở đột ngột, gây tăng nhãn áp cấp tính nguy hiểm.

– Bổ sung dinh dưỡng: Xây dựng thực đơn giàu vitamin (A, C, E) và kẽm để đẩy nhanh tốc độ phục hồi mô thần kinh.

– Tránh vận động mạnh: Không cúi đầu thấp, không bê vác vật nặng, không lái xe hoặc tập thể thao cường độ cao. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về thời điểm an toàn để quay lại sinh hoạt bình thường.

– Tái khám định kỳ: Tuân thủ lịch hẹn gặp bác sĩ để kiểm tra tốc độ áp lại của võng mạc và đo nhãn áp.

– Dấu hiệu cấp cứu: Nếu mắt đột ngột có các hiện tượng: đau nhức dữ dội, đỏ ngầu, chảy mủ, xuất huyết (chảy máu) hoặc thị lực sụt giảm nghiêm trọng, phải đến ngay phòng cấp cứu của Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang để được xử lý kịp thời.

Như vậy, bong võng mạc là một cấp cứu nhãn khoa tối khẩn cấp, thời gian can thiệp được tính bằng từng giờ. Việc chủ động phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và tiến hành phẫu thuật trong “thời gian vàng” là chìa khóa duy nhất giúp tăng tỷ lệ phục hồi chức năng nhìn, bảo vệ đôi mắt khỏi nguy cơ mù lòa vĩnh viễn.

Nếu bạn hoặc người thân đang tìm kiếm một địa chỉ khám và điều trị chuyên sâu về đáy mắt, Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang chính là địa chỉ uy tín hàng đầu được đông đảo người bệnh tin tưởng lựa chọn.

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.