🗓Friday October 2nd, 2026

(Tiếng Việt) Cận thị giả: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị

Sorry, this entry is only available in Tiếng Việt. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Nếu mắt bỗng dưng nhòe đi, nhìn mờ sau nhiều giờ học tập hay làm việc căng thẳng chưa chắc là bạn bị cận thị. Thực chất, đây có thể là dấu hiệu của “cận thị giả”. 

Nếu không can thiệp kịp thời, cận thị giả có thể tiến triển thành cận thị thật. Vậy nguyên nhân cận thị giả là gì và cách khắc phục ra sao? Câu trả lời sẽ có trong bài viết dưới đây của Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang.

Cận thị giả là gì?

Cận thị giả là một hội chứng rối loạn thị giác tạm thời. Nó có đầy đủ các triệu chứng mờ nhòe của tật cận thị thông thường nhưng có thể tự phục hồi sau một thời gian khắc phục. 

Hiện tượng cận thị giả được chia làm 2 loại chính bao gồm:

  • Cận thị giả thực thể: Do hệ thần kinh bị kích thích quá mức gây ảnh hưởng đến khả năng điều tiết của mắt.
  • Cận thị giả cơ năng: Xảy ra do mắt phải làm việc quá sức, không được nghỉ ngơi dẫn đến tình trạng mệt mỏi và khó chịu tạm thời.

Các nguyên nhân chính gây cận thị giả

Cận thị giả là hiện tượng xảy ra khi cơ mắt bị quá tải do thói quen sinh hoạt và môi trường làm việc không hợp lý. Những yếu tố này nếu không được điều chỉnh sớm sẽ khiến mắt đối diện với nguy cơ cận thị thật.

Một số nguyên nhân dẫn đến cận thị giả:

  • Mắt làm việc quá tải: Tập trung học tập, làm việc liên tục trong thời gian dài khiến cơ điều tiết bị co thắt.
  • Tiếp xúc thiết bị điện tử quá nhiều: Nhìn màn hình ở khoảng cách quá gần, tiếp xúc nhiều với ánh sáng xanh và giảm tần suất chớp mắt gây mỏi mắt, co cứng cơ thể mi.
  • Thiếu ánh sáng: Học tập, làm việc trong môi trường không đủ ánh sáng buộc mắt phải “gồng” lên để nhìn rõ.
  • Căng thẳng tâm lý: Nếu bạn mang trạng thái lo âu và stress kéo dài sẽ làm tăng trương lực thần kinh, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động điều tiết của cơ mắt.
  • Do thuốc hoặc bệnh nền: Sử dụng một số loại thuốc (an thần, hướng thần…) hoặc mắc các bệnh nội khoa có thể gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh điều tiết.

Những dấu hiệu cận thị giả dễ nhầm với cận thị thật

  • Khó khăn khi nhìn xa: Triệu chứng này giống cận thị thật nhưng điểm khác biệt là sẽ biến mất hoặc thuyên giảm hoàn toàn sau khi mắt được nghỉ ngơi hợp lý.
  • Nhìn đôi, hình ảnh biến dạng: Mắt quá căng thẳng dẫn đến hiện tượng song thị (nhìn một hóa hai) hoặc thấy đường nét vật thể bị méo mó.
  • Khó tập trung nhìn xa: Gặp khó khăn khi chuyển tầm nhìn ra khoảng cách lớn, mắt khó điều tiết và dễ bị nhức mỏi.
  • Đau đầu, chóng mặt: Do mắt hoạt động quá mức khiến não bộ bị áp lực, gây ra các cơn đau đầu và choáng váng.
  • Nhức mỏi và khô mắt: Xuất hiện rõ rệt sau nhiều giờ liền dùng máy tính, điện thoại hoặc đọc sách, đi kèm cảm giác khô rát, khó chịu.
  • Nhạy cảm ánh sáng: Mắt dễ bị chói, kích ứng hoặc đau nhức khi tiếp xúc với ánh sáng. 

Làm thế nào để phân biệt cận thị giả với cận thị thật?

Để phân biệt chính xác giữa cận thị thật và cận thị giả, người bệnh bắt buộc phải trải qua một quy trình thăm khám từ bác sĩ nhãn khoa. Việc tự ý đo kính tại các cửa hàng không có chuyên môn tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực.

Dưới đây là các bước chẩn đoán cận thị giả chuẩn y khoa hiện nay:

Khai thác bệnh sử và thói quen sinh hoạt

Bác sĩ sẽ tiến hành khai thác thông tin chi tiết để tìm ra các yếu tố nguy cơ, bao gồm:

  • Tần suất sử dụng máy tính, điện thoại, tivi hoặc đọc sách hàng ngày.
  • Tiền sử chấn thương vùng đầu, vùng mắt hoặc các áp lực tâm lý, stress gần đây.
  • Các loại thuốc đang sử dụng có khả năng gây tác dụng phụ co thắt điều tiết.

Kiểm tra thị lực và khúc xạ cơ bản 

  • Đo thị lực: Đánh giá khả năng nhìn xa và nhìn gần bằng bảng thị lực tiêu chuẩn.
  • Đo khúc xạ thông thường: Sử dụng máy đo khúc xạ tự động khi mắt đang ở trạng thái điều tiết tự nhiên để xác định độ cận lâm sàng.

Đo khúc xạ liệt điều tiết 

Đây là tiêu chuẩn vàng để đưa ra kết luận chính xác về chứng cận thị giả:

  • Bác sĩ sẽ nhỏ một loại thuốc nhỏ mắt đặc biệt (như Atropine) để làm giãn đồng tử và làm thư giãn hoàn toàn cơ thể mi.
  • Sau khi cơ điều tiết của mắt đã bị bất hoạt tạm thời, bác sĩ tiến hành đo lại độ khúc xạ. Nếu độ cận giảm đi đáng kể hoặc biến mất hoàn toàn, người bệnh được chẩn đoán chính xác là mắc cận thị giả.

Đánh giá chức năng điều tiết và thị giác hai mắt

  • Kiểm tra chức năng điều tiết: Đo lường biên độ và khả năng linh hoạt của cơ thể mi khi thay đổi tiêu cự.
  • Kiểm tra thị giác hai mắt: Đánh giá độ phối hợp, khả năng quy tụ và sự cân bằng giữa hai mắt để loại trừ các tật như viễn thị ẩn hay lác ngoài.

Cách xử lý và điều trị cận thị giả hiệu quả

Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ mắc cận thị giả, bạn không nên tự ý đi cắt kính cận mà chưa qua thăm khám. Thay vào đó, hãy thực hiện ngay các biện pháp phục hồi và bảo vệ thị lực dưới đây:

  • Khám tại cơ sở nhãn khoa uy tín: Bác sĩ sẽ nhỏ thuốc liệt điều tiết để chẩn đoán chính xác và đưa ra phác đồ phù hợp, tránh đeo nhầm kính gây tăng độ thật.
  • Tập các bài tập cho mắt: Duy trì bài tập đảo mắt hoặc thay đổi tầm nhìn gần – xa liên tục trong 10 giây để giải phóng áp lực cho cơ thể mi.
  • Bổ sung dinh dưỡng và nước: Ăn nhiều thực phẩm giàu Vitamin A, C, E (cà rốt, rau xanh, các loại hạt) và uống đủ nước để hạn chế khô mắt.
  • Góc làm việc, học tập đủ sáng: Làm việc trong không gian đủ sáng và tuyệt đối không sử dụng điện thoại, máy tính trong bóng tối.
  • Áp dụng quy tắc 20-20-20: Sau mỗi 20 phút tập trung học tập, làm việc hãy nghỉ ngơi 20 giây để nhìn xa 6 mét hoặc nhắm mắt thư giãn vài phút khi mỏi.

Tóm lại, cận thị giả hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện và xử lý kịp thời. Ngược lại, sự chủ quan hoặc tự ý cắt kính sai cách sẽ vô tình ép đôi mắt phải đối mặt với nguy cơ bị cận thị thật tiến triển nặng hơn. Chính vì vậy, chủ động khám mắt định kỳ và kiểm soát khúc xạ là giải pháp vàng để bảo vệ thị lực. 

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.