Sorry, this entry is only available in Tiếng Việt. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Trong cấu trúc của mắt, dây thần kinh thị giác đóng vai trò như một sợi dây cáp truyền tải toàn bộ tín hiệu hình ảnh từ võng mạc lên não bộ để xử lý. Khi “sợi dây cáp” này bị tổn thương và mất dần các sợi thần kinh, dẫn đến tình trạng teo dây thần kinh thị giác, thị lực của người bệnh sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Đây được xem là một trong những bệnh lý nhãn khoa nan y vì khả năng phục hồi các sợi thần kinh đã mất là cực kỳ khó khăn.

1. Teo dây thần kinh thị giác là gì?

Teo dây thần kinh thị giác là giai đoạn cuối của nhiều bệnh lý khác nhau tác động lên dây thần kinh số II. Tình trạng này đặc trưng bởi sự mất đi các sợi trục thần kinh, dẫn đến việc não bộ không thể nhận đầy đủ thông tin hình ảnh từ mắt truyền tới.

Khi quan sát bằng các thiết bị chuyên dụng như soi đáy mắt hoặc chụp OCT tại DND Bắc Giang, bác sĩ sẽ thấy đĩa thị (điểm đầu của dây thần kinh) chuyển sang màu trắng nhợt hoặc bạc màu thay vì màu hồng tươi khỏe mạnh như bình thường.

2. Dấu hiệu nhận biết sớm: Đừng để quá muộn!

Vì teo dây thần kinh thị giác tiến triển âm thầm, người bệnh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau:

• Thị lực giảm sút: Nhìn mờ dần theo thời gian, dù đeo kính cũng không cải thiện rõ rệt.
• Thu hẹp thị trường: Cảm giác như nhìn qua một cái ống (chỉ thấy vùng trung tâm, hai bên bị tối đen).
• Rối loạn sắc giác: Khó phân biệt các màu sắc, màu sắc trông xỉn và nhạt nhòa hơn trước.
• Giảm độ tương phản: Khó khăn khi nhìn trong môi trường thiếu sáng hoặc nhìn các vật có màu sắc tương đồng với nền.
• Mất thị lực đột ngột: Trong một số trường hợp cấp tính (như viêm hoặc thiếu máu cục bộ), thị lực có thể biến mất rất nhanh trong vài giờ hoặc vài ngày.

3. Nguyên nhân gây teo dây thần kinh thị giác

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, được chia thành các nhóm chính:

1. Glaucoma (Thiên đầu thống): Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Áp lực trong mắt quá cao (tăng nhãn áp) chèn ép và “vắt kiệt” sức sống của các sợi thần kinh thị giác.
2. Thiếu máu cục bộ: Sự tắc nghẽn các mạch máu nuôi dưỡng dây thần kinh khiến các tế bào thần kinh chết dần vì thiếu oxy và dưỡng chất.
3. Viêm nhiễm: Viêm dây thần kinh thị giác (thường liên quan đến bệnh xơ cứng rải rác hoặc nhiễm trùng virus) gây tổn thương trực tiếp lên bao myelin bảo vệ dây thần kinh.
4. Chấn thương: Các cú va đập mạnh vùng đầu hoặc hốc mắt có thể làm đứt hoặc chèn ép dây thần kinh thị giác.
5. Nhiễm độc: Lạm dụng rượu bia, thuốc lá lâu ngày hoặc ngộ độc methanol có thể phá hủy dây thần kinh mắt nhanh chóng.
6. U chèn ép: Các khối u não hoặc u hốc mắt phát triển gây áp lực trực tiếp lên đường truyền tín hiệu thị giác.
7. Teo dây thần kinh thị giác có chữa được không?

Đây là câu hỏi mà các bác sĩ tại DND Bắc Giang thường xuyên nhận được từ bệnh nhân. Câu trả lời thẳng thắn là: Các sợi thần kinh thị giác đã chết thì không thể tái tạo lại được. Tuy nhiên, việc điều trị vẫn cực kỳ quan trọng nhằm:

• Ngăn chặn tiến triển: Tìm và loại bỏ nguyên nhân gốc rễ để bảo vệ những sợi thần kinh còn lại, tránh mù lòa hoàn toàn.
• Duy trì phần thị lực còn lại: Giúp người bệnh giữ được khả năng sinh hoạt cơ bản.

5. Case lâm sàng tại DND Bắc Giang: Bài học từ sự chủ quan

Mới đây, DND Bắc Giang tiếp nhận bệnh nhân N.V.H (45 tuổi, TP. Bắc Giang) nhập viện trong tình trạng mắt trái chỉ còn nhìn thấy bóng bàn tay. Qua thăm khám và chụp cắt lớp võng mạc OCT, bác sĩ phát hiện dây thần kinh thị giác đã teo trắng hoàn toàn do bệnh lý Glaucoma mạn tính mà bệnh nhân không hề hay biết.

Bệnh nhân chia sẻ: “Tôi chỉ thấy mắt hơi mờ, cứ nghĩ do tuổi tác nên chủ quan không đi khám. Đến khi nhìn không thấy đường mới đi thì bác sĩ bảo đã quá muộn”. Trường hợp này là minh chứng rõ nhất cho việc teo thần kinh thị giác thường “không đau đớn” nhưng cướp đi ánh sáng cực kỳ nhanh chóng.

6. Quy trình chẩn đoán chuyên sâu tại DND Bắc Giang

Để không bỏ lỡ “giai đoạn vàng”, DND Bắc Giang ứng dụng hệ thống máy móc hiện đại nhất:

• Máy chụp cắt lớp võng mạc OCT: Cho phép bác sĩ đo chính xác độ dày của lớp sợi thần kinh quanh đĩa thị đến từng micromet.
• Đo thị trường tự động: Xác định các điểm mù và mức độ thu hẹp tầm nhìn của người bệnh.
• Soi đáy mắt trực tiếp: Đánh giá màu sắc và hình dạng đĩa thị.
• Đo nhãn áp không tiếp xúc: Tầm soát yếu tố nguy cơ hàng đầu là bệnh Glaucoma.

7. Phương pháp can thiệp và hỗ trợ

Tùy vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ có phác đồ cụ thể:

• Kiểm soát nhãn áp: Dùng thuốc nhỏ mắt hoặc phẫu thuật Laser để hạ áp nếu do Glaucoma.
• Điều trị viêm/nhiễm trùng: Sử dụng Corticosteroid liều cao hoặc thuốc kháng sinh/kháng virus phù hợp.
• Bổ sung dưỡng chất: Vitamin nhóm B, Omega-3 và các thuốc hỗ trợ tuần hoàn máu não để nuôi dưỡng phần thần kinh còn lại.
• Trợ thị: Sử dụng các loại kính chuyên dụng hoặc thiết bị hỗ trợ thị lực cho người có tầm nhìn kém.

8. Lời khuyên vàng để phòng ngừa

• Tầm soát định kỳ: Đặc biệt với người trên 40 tuổi, người có bệnh nền tiểu đường, cao huyết áp hoặc có người thân bị Glaucoma.
• Khám mắt ngay khi có dấu hiệu lạ: Nhìn mờ, nhìn hình vẹo, mất sắc màu hoặc đau nhức mắt.
• Lối sống lành mạnh: Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và bổ sung thực phẩm tốt cho mắt.

9. Kết luận

Teo dây thần kinh thị giác là một bản án nặng nề đối với đôi mắt nếu phát hiện ở giai đoạn muộn. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học nhãn khoa hiện đại tại DND Bắc Giang, chúng ta hoàn toàn có thể chủ động tầm soát và ngăn chặn bệnh từ sớm. Đừng để bóng tối ập đến mới bắt đầu trân trọng ánh sáng.

DND Bắc Giang – Kiểm tra thị giác & tư vấn giải pháp phù hợp nhất cho bạn!

Kiểm duyệt nội dung: Hội đồng chuyên môn Bệnh viện Mắt Quốc tế DND.

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.