🗓Friday October 30th, 2026

(Tiếng Việt) Trẻ sơ sinh bị đục thủy tinh thể: Cách cứu thị lực cho con

Sorry, this entry is only available in Tiếng Việt. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Nhiều người trong chúng ta nghĩ rằng đục thủy tinh thể chỉ là căn bệnh của tuổi già. Thế nhưng, có những em bé vừa mới lọt lòng đã mang bệnh lý này.

Vậy đâu là nguyên nhân gây bệnh và có cách nào để cứu vãn đôi mắt sáng cho con? Hãy cùng Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết dưới đây.

Đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh là gì?

Trẻ sơ sinh bị đục thủy tinh thể là tình trạng thấu kính tự nhiên bên trong mắt bị mờ đục. Vì mất đi độ trong suốt vốn có nên cản trở chức năng hội tụ ánh sáng bình thường vào võng mạc.

Phần lớn, đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh xảy ra ở bên mắt, một mắt còn lại vẫn có thị lực tốt. Tình trạng bệnh thường xuất hiện ngay từ khi trẻ sinh ra và được nhận biết rõ ràng nhất trong khoảng 6 tháng đầu đời.

Các dạng đục thủy tinh thể thường gặp ở trẻ sơ sinh

Tùy thuộc vào vị trí và hình thái, đục thủy tinh ở trẻ sơ sinh được chia thành 4 dạng phổ biến sau:

Đục thủy tinh thể cực trước

Vết đục nằm ở phần mặt trước của thấu kính mắt, với hình dạng là một chấm nhỏ nằm ngay giữa lòng đen (đồng tử). Do nốt đục có kích thước nhỏ nên hầu như không gây tổn hại đến tầm nhìn của trẻ và hiếm khi cần phải can thiệp phẫu thuật.

Đục thủy tinh thể cực sau 

Vết đục xuất hiện ở phần mặt sau của thấu kính mắt (phía gần với võng mạc). Do vị trí vết đục nằm ở phía sau nên mức độ ảnh hưởng đến thị lực cần được bác sĩ chuyên khoa theo dõi sát sao hơn.

Đục thủy tinh thể hạt nhân

Vết đục hình thành ngay tại vị trí trung tâm (phần lõi) của thấu kính mắt của trẻ. Đây là một trong những dạng đục thủy tinh thể bẩm sinh phổ biến nhất ở trẻ sơ sinh. Vì nằm ngay trung tâm trục nhìn của mắt nên dạng này gây ảnh hưởng lớn đến thị lực nếu không được can thiệp kịp thời.

Đục thủy tinh thể Cerulean (Đục thủy tinh thể màu xanh xám)

Vết đục này thường xuất hiện đồng thời ở cả hai mắt của trẻ. Dạng đục thủy tinh thể này rất dễ nhận biết khi soi chiếu vì tạo thành các đốm hay chấm nhỏ màu xanh xám/xanh dương lốm đốm bên trong thấu kính. Nhờ các chấm này nhỏ và rải rác nên thông thường chúng không gây cản trở tầm nhìn hay ảnh hưởng tới thị lực của trẻ. 

Nguyên nhân gây trẻ sơ sinh bị đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể thường được biết đến là bệnh do quá trình lão hóa tự nhiên ở người già. Đối với trẻ sơ sinh, căn bệnh này lại xuất hiện ngay từ khi con vừa lọt lòng. Theo các chuyên gia nhãn khoa, việc xác định chính xác một nguyên nhân duy nhất thường gây đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh là rất khó khăn vì có nhiều trường hợp không tìm được lý do cụ thể.

Tuy nhiên, qua các nghiên cứu lâm sàng, các bác sĩ đã chỉ ra những yếu tố khiến trẻ sơ sinh bị đục thủy tinh thể như sau:

  • Yếu tố di truyền: Nếu bố, mẹ hoặc những người thân cận huyết thống từng mắc đục thủy tinh thể, trẻ sinh ra sẽ có nguy cơ cao hơn những trẻ khác.
  • Dị tật và bất thường nhiễm sắc thể: Căn bệnh này có thể là một triệu chứng đi kèm ở những trẻ mắc các hội chứng dị tật bẩm sinh do bất thường về mặt di truyền như: hội chứng Down, hội chứng loạn sản ngoại bì, hay hội chứng Chondrodysplasia…
  • Mẹ bị nhiễm trùng trong thai kỳ: Trong quá trình mang thai (đặc biệt là 3 tháng đầu), nếu người mẹ không may nhiễm phải các loại virus, vi khuẩn như: Rubella (sởi Đức), sởi, thủy đậu, mụn rộp (Herpes), HIV, giang mai, hay ký sinh trùng Toxoplasmosis… thì thai nhi rất dễ bị tổn thương thấu kính mắt.
  • Chấn thương thể chất khi mang thai: Những tác động vào vùng bụng của người mẹ trong thai kỳ cũng có thể gián tiếp gây ra các tổn thương vật lý cho đôi mắt còn non nớt của em bé trong bụng.
  • Biến động đường huyết khi mang thai: Người mẹ bị tiểu đường thai kỳ nếu không kiểm soát tốt đường huyết (để xảy ra tình trạng hạ đường huyết hoặc tăng đường huyết quá mức) sẽ làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu, dây thần kinh và các cơ quan của thai nhi, bao gồm cả thị lực.
  • Trẻ sinh non, nhẹ cân: Những em bé chào đời trước tuần thứ 37 của thai kỳ thường có các cơ quan chưa phát triển hoàn thiện. Sức đề kháng yếu và sự thiếu hụt dinh dưỡng ở trẻ sinh non khiến con dễ đối mặt với các nguy cơ về sức khỏe, trong đó có dị tật ở mắt.

Dấu hiệu nhận biết sớm trẻ sơ sinh bị đục thủy thể

Việc chủ động quan sát các biểu hiện bất thường của con là chìa khóa vàng để kịp thời cứu thị lực. Bố mẹ cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu đục thủy tinh thể ở trẻ em dưới đây:

  • Mắt nhìn kém: Bé thường có biểu hiện quờ quạng, phản ứng chậm với môi trường xung quanh. 
  • Chói mắt, sợ ánh sáng: Khi ra ngoài trời hoặc ở nơi có ánh sáng mạnh, trẻ thường nheo mắt, quấy khóc hoặc lấy tay che mắt do bị lóa. 
  • Lác mắt (Lé mắt): Đây là một trong những lý do phổ biến nhất khiến cha mẹ đưa con đi khám. Khi một bên mắt bị đục, não bộ sẽ ngưng sử dụng mắt đó, lâu dần dẫn đến nhược thị và khiến mắt bị lác (lệch trục nhìn).
  • Xuất hiện đốm trắng ở lòng đen: Bố mẹ có thể thấy một chấm mờ màu trắng hoặc xám đục ngay giữa con ngươi (đồng tử).

Các phương pháp điều trị đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh

Tùy thuộc vào tình trạng đục thủy tinh thể và mức độ ảnh hưởng, các bác sĩ nhãn khoa sẽ chỉ định phương án xử lý phù hợp để bảo vệ thị lực cho bé:

  • Theo dõi định kỳ (Trường hợp nhẹ): Nếu đục thủy tinh thể bẩm sinh ở mức độ nhẹ, nốt đục nhỏ và nằm ngoài trục nhìn, không gây ảnh hưởng đến thị lực thì chưa cần can thiệp dao kéo. Trẻ chỉ cần được đưa đi tái khám, kiểm tra mắt định kỳ để theo dõi sát sao tiến triển của bệnh.
  • Phẫu thuật thay thủy tinh thể (Trường hợp nặng): Đối với các ca bệnh nặng gây ảnh hưởng thị lực, phẫu thuật là giải pháp duy nhất. Ca mổ cần được tiến hành càng sớm càng tốt, “thời gian vàng” là trong khoảng 6 – 8 tuần đầu đời sau khi trẻ chào đời để tránh biến chứng nhược thị vĩnh viễn. Các bác sĩ chuyên khoa sẽ phẫu thuật loại bỏ phần thủy tinh thể bị mờ đục, sau đó thay thế bằng một thủy tinh thể nhân tạo.

Chăm sóc trẻ sau phẫu thuật đục thủy tinh thể 

  • Tái khám đúng hẹn: Đưa trẻ đi khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để theo dõi tốc độ hồi phục. Nếu mắt con có những triệu chứng bất thường sau mổ cần đến bệnh viện ngay lập tức.
  • Giữ vệ sinh mắt: Bố mẹ chú ý vệ sinh mắt cho con, dùng bông vô khuẩn và nước muối sinh lý lau nhẹ vùng quanh mắt. 
  • Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ: Nhỏ thuốc kháng sinh, kháng viêm chính xác theo hướng dẫn và liều lượng của bác sĩ.
  • Bảo vệ mắt cho con: Bố mẹ cho trẻ đeo tấm che mắt chuyên dụng khi ngủ hoặc khi ra ngoài để tránh bụi bẩn, ánh sáng mạnh và va chạm vật lý.

Tóm lại, không chỉ gặp ở người già, đục thủy tinh thể hoàn toàn có thể xảy ra ở trẻ sơ sinh. Để bảo vệ thị lực cho trẻ, việc lựa chọn một bệnh viện mắt uy tín là việc vô cùng quan trọng.

Được trang bị hệ thống máy móc hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang là địa chỉ tin cậy giúp tầm soát và phát hiện sớm dị tật mắt bẩm sinh cho bé. Nếu nhận thấy mắt con có những dấu hiệu bất thường nào, bố mẹ hãy liên hệ ngay với bệnh viện để bảo vệ đôi mắt sáng cho con yêu!

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.