Sorry, this entry is only available in Tiếng Việt. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Khi mang thai, người phụ nữ phải đối diện với những thay đổi trong cơ thể, bao gồm cả thị lực. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết khi nào là bình thường, khi nào là dấu hiệu nguy hiểm.

Bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết chính xác các dấu hiệu bất thường ở mắt, giúp phòng ngừa sớm các biến chứng thai kỳ nguy hiểm. 

Lý do mẹ bầu dễ gặp các vấn đề về mắt khi mang thai?

Theo các chuyên gia, khi mang thai, cơ thể phụ nữ phải trải qua hàng loạt biến đổi sinh lý lớn. Điều này gây tác động đến cơ thể và đôi mắt cũng không cũng không tránh được sự ảnh hưởng. Dưới đây là những lý do các vấn đề về mắt khi mang thai lại xuất hiện:

Hiện tượng tăng sắc tố vùng mí mắt

Hàm lượng melanin tăng cao đột biến trong thai kỳ không chỉ gây nám da mặt mà còn tích tụ sẫm màu quanh vùng mắt. Tình trạng nám mí mắt, thâm quầng nặng này vô tình tạo cảm giác nặng nề cho đôi mắt, gây mỏi mệt và cản trở tầm nhìn tự nhiên của sản phụ.

Suy giảm tầm nhìn ngoại vi

Trong quá trình mang thai, tuyến yên có xu hướng phát triển lớn hơn và có thể gây áp lực nhẹ lên các giao thoa thị giác. Hệ quả là một số mẹ bầu sẽ nhận thấy thị lực ngoại biên bị thu hẹp, gặp khó khăn khi quan sát các vật thể ở hai bên góc mắt.

Suy giảm hệ miễn dịch tự nhiên

Để bảo vệ phôi thai không bị cơ thể đào thải, hệ thống miễn dịch của người mẹ sẽ tự động hạ thấp hàng rào phòng thủ. Sự sụt giảm sức đề kháng này vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus tấn công, khiến bà bầu dễ mắc các bệnh nhiễm trùng nhãn khoa như đau mắt đỏ, gây viêm và mờ mắt.

Tích tụ chất lỏng làm thay đổi cấu trúc nhãn cầu

Giống như hiện tượng phù nề, sưng phù tế bào ở bàn chân, cơ thể thai phụ cũng giữ nước ở vùng mắt do ảnh hưởng từ hormone. Lượng chất lỏng dư thừa này làm gia tăng áp lực nội nhãn, làm thay đổi nhẹ độ cong của giác mạc, khiến mẹ bầu đột ngột bị nhìn mờ hoặc thay đổi độ cận.

Khô mắt do giảm tiết nước mắt

Sự thay đổi nồng độ nội tiết tố (đặc biệt là progesterone) trong thai kỳ trực tiếp làm xáo trộn hoạt động của tuyến lệ. Khả năng điều tiết nước mắt bị suy giảm rõ rệt là nguyên nhân khiến đôi mắt của thai phụ thường xuyên rơi vào trạng thái khô rát, cộm mỏi và nhòe đi.

Dấu hiệu nhận biết các vấn đề về mắt sau khi mang thai

Sau khi vượt cạn thành công, cơ thể người mẹ vẫn cần thời gian để cân bằng lại nội tiết tố và lượng máu lưu thông. Do đó, các vấn đề về mắt sau sinh vẫn có thể xảy ra.

Mẹ bầu và người nhà cần đặc biệt lưu ý nếu thấy xuất hiện các triệu chứng thay đổi thị lực dưới đây:

– Chóng mặt: Cảm giác quay cuồng, đi đứng loạng choạng do mắt điều tiết kém.

– Nhìn đôi (Song thị): Hiện tượng nhìn một vật nhưng lại thấy thành hai hình ảnh mờ nhòe.

– Nhạy cảm với ánh sáng: Mắt bị chói lòa, đau rát hoặc chảy nước mắt khi gặp ánh sáng mạnh.

– Mỏi mắt liên tục: Đôi khi đi kèm cảm giác nặng mi, cộm xốn dù đã ngủ đủ giấc.

– Mờ mắt không liên tục: Tầm nhìn lúc tỏ lúc nhòe, đặc biệt là sau khi tập trung nhìn lâu.

– Nhìn thấy đèn nhấp nháy: Xuất hiện các đốm sáng, tia chớp hoặc đốm đen di động trước mắt.

– Mất thị lực tạm thời: Mắt đột ngột bị tối sầm lại trong vài giây rồi tự phục hồi.

Những vấn đề về mắt do thay đổi sinh lý khi mang thai

Không phải tất cả các hiện tượng mờ mắt hay khó chịu ở mắt trong thai kỳ đều nguy hiểm. Phần lớn các vấn đề về mắt khi mang thai chỉ là những thay đổi sinh lý mang tính lành tính, tự biến mất sau khi sinh. Dưới đây là những thay đổi ở mắt do sinh lý:

Thay đổi độ cong giác mạc gây cận, loạn thị tạm thời

Hàm lượng hormone sinh dục tăng cao trong thai kỳ kích thích quá trình giữ nước tại các tổ chức giàu sợi collagen. Do giác mạc được cấu tạo chủ yếu từ các sợi collagen nên bộ phận này rất dễ bị biến đổi độ cong. Điều này khiến mẹ bầu có thể bị cận thị hoặc loạn thị tạm thời, khiến tầm nhìn bị nhòe đi.

Hiện tượng phù mi và sụp mí mắt do tích nước

Theo thống kê, có khoảng 12% sản phụ gặp phải tình trạng sụp mi hoặc phù mi mắt trong thai kỳ. Nguyên nhân là do hiện tượng phù gian bào (tích tụ chất lỏng giữa các mô).

Thông thường, mi mắt sẽ trở lại trạng thái ban đầu sau khi sinh nở. Tuy nhiên, một số ít trường hợp sụp mi thể nặng, kéo dài sau sinh sẽ cần đến can thiệp phẫu thuật để phục hồi thẩm mỹ và tầm nhìn.

Các vấn đề về mắt thường gặp ở bà bầu và cách khắc phục

Khô mắt

Nhiều sản phụ cảm thấy đôi mắt khô rát hơn hẳn so với trước khi có em bé. Đây là hệ quả trực tiếp của việc thay đổi nội tiết tố làm suy giảm chất lượng màng nước mắt.

Mẹ bầu bị khô mắt sẽ có cảm giác cộm xốn như có cát trong mắt, cay rát, đỏ mắt, ngứa ngáy, nhạy cảm với ánh sáng, mắt nhanh mỏi và luôn buồn ngủ. Đôi khi, phản ứng tự nhiên của cơ thể còn gây ra hiện tượng chảy nước mắt dàn dụa.

Cách khắc phục an toàn:

– Sử dụng nước mắt nhân tạo hoặc thuốc nhỏ mắt có độ nhờn cao để bổ sung độ ẩm, hạn chế nước mắt bốc hơi. Mẹ bầu cần tham khảo ý kiến bác sĩ nhãn khoa để chọn sản phẩm lành tính, không chứa chất bảo quản độc hại cho thai nhi.

– Duy trì thói quen uống đủ từ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày.

– Chườm ấm và massage mắt nhẹ nhàng trước khi đi ngủ để kích thích tuyến lệ hoạt động tốt hơn.

Mắt mờ

Hiện tượng tích nước (phù nề) trong thai kỳ không chỉ xảy ra ở chân tay mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc bên trong của mắt. Lượng chất lỏng dư thừa làm thay đổi độ dày, hình dạng của giác mạc và thủy tinh thể. Sự biến đổi này gây cản trở tuần hoàn nhãn cầu, khiến tiêu cự bị lệch và dẫn đến mờ mắt.

Nếu thị lực giảm sút ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định mẹ bầu đeo kính gọng tạm thời. Phần lớn các ca mờ mắt khi mang thai sẽ tự biến mất, thị lực trở lại bình thường sau khi sinh hoặc sau khi cai sữa mẹ. Bạn không cần quá lo lắng về việc phải đeo kính viễn thị hay cận thị suốt đời.

Tiền sản giật và các dấu hiệu bất thường ở mắt

Thay đổi thị lực đột ngột có thể là hồi chuông cảnh báo tiền sản giật – một tai biến sản khoa đặc biệt nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của cả mẹ và bé. Tiền sản giật thường xuất hiện cùng tình trạng cao huyết áp và có protein trong nước tiểu. Về mặt thị giác, mẹ bầu sẽ thấy mắt mờ đi rõ rệt, vô cùng nhạy cảm với ánh sáng, nhìn thấy các đốm đen hoặc điểm sáng nhấp nháy (hiện tượng hoa mắt).

Đây là tình trạng y tế khẩn cấp. Mẹ bầu cần nhanh chóng đến ngay bệnh viện gần nhất để được kiểm tra huyết áp và có biện pháp can thiệp kịp thời, phòng ngừa biến chứng co giật.

Mờ mắt do bệnh lý tiểu đường thai kỳ

Lượng đường huyết mất kiểm soát là nguyên nhân phá hủy cấu trúc của các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng võng mạc. Nguy cơ tổn thương mắt này sẽ tăng cao gấp đôi trong giai đoạn thai kỳ.

Phụ nữ có tiền sử bệnh tiểu đường hoặc các mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ (một dạng rối loạn dung nạp đường tạm thời khi mang thai). Sự tăng vọt của đường huyết chính là thủ phạm khiến mắt bị mờ, nhòe và giảm tầm nhìn.

Mẹ bầu thuộc nhóm này cần được bác sĩ sản khoa và bác sĩ nội tiết theo dõi chặt chẽ. Việc kiểm soát tốt chế độ ăn uống và duy trì chỉ số đường huyết ổn định là chìa khóa vàng để bảo vệ võng mạc, ngăn ngừa mù lòa sau sinh.

Bệnh lý võng mạc do gắng sức khi chuyển dạ

Đây là tai biến về mắt rất đặc thù thường xảy ra ngay trong quá trình sinh nở do người mẹ phải rặn, gắng sức quá mức trong cuộc chuyển dạ. Áp lực lớn từ việc rặn đẻ có thể làm vỡ các mạch máu mảnh mai ở đáy mắt, dẫn đến xuất huyết vùng hoàng điểm hoặc xuất huyết dưới – trong – trước võng mạc. Biến chứng này khiến thị lực của sản phụ giảm sút nghiêm trọng ngay sau khi sinh.

Tuy nhiên, đa số các ca xuất huyết võng mạc do rặn đẻ ở mức độ vừa và nhẹ sẽ tự tiêu máu và hồi phục thị lực một cách tự nhiên sau vài tuần mà không cần can thiệp ngoại khoa quá sâu.

Mẹ bầu cần làm gì để bảo vệ thị lực suốt thai kỳ?

Để ngăn ngừa biến chứng và duy trì đôi mắt sáng khỏe, các thai phụ nên chủ động áp dụng ngay các biện pháp chăm sóc mắt khoa học dưới đây:

– Tuyệt đối không tự mua thuốc nhỏ mắt vì một số loại chứa corticoid hoặc kháng sinh có thể gây dị tật thai nhi.

– Kiểm tra chỉ số huyết áp tại nhà thường xuyên để chủ động tầm soát sớm nguy cơ tiền sản giật.

– Tạm ngưng dùng kính áp tròng, thay thế bằng kính gọng để giảm ma sát, hạn chế trầy xước và kích ứng giác mạc đang bị phù nề.

– Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin A, C, E, uống đủ nước và hạn chế dùng thiết bị điện tử.

– Khám mắt định kỳ với tần suất như sau: 

+ Mẹ bầu có sức khỏe bình thường: Cần đi khám đáy mắt ít nhất 1 lần trong suốt thai kỳ.

+ Mẹ bầu bị cận thị hoặc tiểu đường: Cần duy trì tần suất khám mắt đều đặn 3 tháng một lần để phòng ngừa sớm nguy cơ bong võng mạc.

Tóm lại, việc chăm sóc và theo dõi sức khỏe đôi mắt trong thai kỳ cũng vô cùng quan trọng. Mọi sự thay đổi bất thường ở thị lực đều có thể là tín hiệu cảnh báo từ cơ thể mà mẹ bầu không được phép chủ quan. Hãy thực hiện chế độ sinh hoạt khoa học, đi khám mắt ngay khi có dấu hiệu lạ để đảm bảo một thai kỳ trọn vẹn, an toàn cho cả mẹ và bé! 

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.