Mắt lác (lé) bẩm sinh không chỉ làm giảm thẩm mỹ mà còn gây suy giảm thị lực ở trẻ nhỏ. Chính vì vậy, mắt lác bẩm sinh có chữa được không và mổ có nguy hiểm không luôn là nỗi băn khoăn lớn của nhiều bậc phụ huynh.

Trong bài viết này của Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang sẽ giải đáp chi tiết về độ an toàn của phẫu thuật, đồng thời tiết lộ “thời điểm vàng” để điều trị dứt điểm tình trạng này cho trẻ. Hãy cùng đón đọc thể hiểu rõ hơn!

Mắt lác bẩm sinh là gì?

Mắt lác bẩm sinh (hay còn gọi là lé bẩm sinh) là tình trạng trục nhãn cầu của hai mắt không cân xứng. Khi nhìn vào một vật, một mắt của trẻ sẽ hướng thẳng về phía trước, trong khi mắt còn lại bị lệch sang hướng khác. 

Nguyên nhân gây ra hiện tượng này là do sự mất cân bằng giữa các cơ vận nhãn (nhóm cơ điều khiển chuyển động của mắt). Điều này làm hai mắt không thể phối hợp nhịp nhàng, khiến não bộ nhận về hai hình ảnh khác nhau và gặp khó khăn trong việc  nhìn. 

Lác mắt bẩm sinh ở trẻ được chia làm 3 loại là: 

– Lác trong sơ sinh: Tình trạng này thường xuất hiện ngay từ khi trẻ vừa chào đời hoặc trong vài tháng đầu. Dạng lác này làm mất hoàn toàn khả năng nhìn đồng thời bằng cả hai mắt của trẻ.

– Lác trong điều tiết: Mắt của bé bị lệch vào trong khi cố gắng tập trung nhìn chăm chú vào một vật thể. Dạng này ít xuất hiện ở trẻ sơ sinh mà thường khởi phát muộn hơn, phổ biến nhất là ở trẻ từ 2 tuổi trở lên.

– Lác ngoài: Trẻ bị lác ngoài trục mắt sẽ bị lệch ra hướng phía ngoài (về phía tai) khi cố nhìn các vật ở xa.

Lác mắt bẩm sinh nguy hiểm như thế nào đến thị lực của trẻ?

Lác mắt bẩm sinh không chỉ gây mất thẩm mỹ, mà còn là một bệnh lý nhãn khoa nguy hiểm. Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh sẽ gây ra các vấn đề nghiêm trọng về mắt như: 

– Mất thị giác mắt: Trẻ gặp khó khăn trong việc nhìn và xác định vị trí đồ vật.

– Gây nhược thị (Mắt lười): Não bộ sẽ tự động xóa bỏ hình ảnh mờ từ mắt lác truyền về để tránh nhìn đôi. Lâu dần, mắt bị lác sẽ suy giảm thị lực nghiêm trọng và có nguy cơ hỏng thị lực vĩnh viễn.

Tại sao trẻ bị lác mắt bẩm sinh?

– Yếu tố di truyền: Khả năng cao trẻ bị lác nếu trong gia đình có tiền sử mắc dị tật này.

– Tổn thương não bộ: Các hội chứng thần kinh như bại não, hội chứng Down, não úng thủy hoặc u não làm suy giảm khả năng điều khiển cơ mắt.

– Trẻ sinh non: Trẻ sinh thiếu tháng (sinh non) hoặc có cân nặng lúc sinh quá thấp.

– Bệnh lý tại mắt: Tầm nhìn của trẻ bị cản trở do sụp mí nặng, đục thủy tinh thể bẩm sinh hoặc sẹo giác mạc.

– Tật khúc xạ bẩm sinh: Viễn thị hoặc cận thị nặng không được chỉnh kính sớm làm khởi phát lác điều tiết.

– Tổn thương hệ cơ mắt: Cơ vận nhãn bị liệt bẩm sinh, bị tổn thương do chấn thương va đập quanh mắt, nhiễm trùng hoặc biến chứng sau phẫu thuật.

Mắt lác bẩm sinh có chữa được không?

Mắt lác bẩm sinh hoàn toàn có thể điều trị thành công nếu được phát hiện và can thiệp kịp thời. Hiệu quả phục hồi thị lực cho trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào độ tuổi đi khám.

– Giai đoạn vàng (Trẻ còn nhỏ): Khả năng chữa khỏi đạt hiệu quả cao nhất. Việc điều trị sớm giúp phục hồi nhanh chóng cả trục mắt lẫn thị giác hai mắt của trẻ.

– Giai đoạn muộn (Trẻ lớn và người lớn): Khả năng phục hồi chức năng nhìn giảm đi rất nhiều. Lúc này, các phương pháp điều trị chủ yếu chỉ giải quyết được yếu tố thẩm mỹ.

Các phương pháp chữa lác mắt bẩm sinh hiệu quả nhất

Bài tập tập luyện thị giác

Phương pháp này dùng các bài tập mắt chuyên sâu dưới sự hướng dẫn của bác sĩ để giúp hai mắt phối hợp nhịp nhàng trở lại. Tập mắt đều đặn sẽ giúp tăng khả năng tập trung, điều tiết hướng nhìn và đưa nhãn cầu về vị trí cân bằng.

Phẫu thuật mổ lác

Bác sĩ sẽ mổ điều chỉnh lại độ co kéo của các cơ bám bên ngoài mắt đối với các trường hợp bị lác nặng hoặc chữa bằng các cách khác không bớt. Phẫu thuật này giúp đưa hai mắt về lại trục nhìn thẳng, giúp mắt vừa nhìn tốt hơn vừa đẹp hơn.

Liệu pháp che mắt lành

Trẻ sẽ được bịt bên mắt đang nhìn tốt lại trong vài tiếng mỗi ngày để buộc bên mắt lác phải tự hoạt động và làm việc nhiều hơn. Cách này giúp kích thích não bộ nhận tín hiệu từ mắt yếu, ngăn ngừa nguy cơ bị nhược thị (mắt lười).

Đeo kính chỉnh hình

Trẻ được cho đeo kính cận, viễn hoặc kính lăng kính đặc biệt để giảm chênh lệch thị lực và giúp hai mắt nhìn đồng đều hơn. Đôi khi bác sĩ sẽ chỉnh kính để một mắt chuyên nhìn xa, một mắt nhìn gần giúp bé ước lượng khoảng cách tốt hơn.

Dùng thuốc nhỏ mắt

Bác sĩ nhỏ thuốc (như Atropine) để làm mờ tạm thời bên mắt khỏe, ép mắt bị lác phải tự điều tiết và hoạt động nhiều hơn. Phương pháp này có tác dụng giống như che mắt nhưng tiện lợi hơn, rất hợp với trẻ nhỏ không chịu đeo miếng bịt mắt.

Phẫu thuật mổ mắt lác bẩm sinh có nguy hiểm không?

Nhiều bậc phụ huynh và người bệnh thường lo lắng phẫu thuật sẽ chạm vào cấu trúc nhãn cầu, nhưng thực tế mổ mắt lác bẩm sinh là một thủ thuật rất an toàn. Ca mổ diễn ra nhanh chóng, nhẹ nhàng và hoàn toàn không có nguy cơ gây mù lòa hay làm suy giảm thị lực của người bệnh.

Sở dĩ phương pháp này có độ an toàn cao là vì bác sĩ chỉ can thiệp vào các cơ bám ở phía ngoài nhãn cầu để chỉnh lại trục nhìn. Toàn bộ quá trình mổ không hề đụng chạm hay tác động đến các cấu trúc sâu bên trong mắt như thủy tinh thể, võng mạc hay các dây thần kinh thị giác quan trọng. Một ca phẫu thuật mổ lác thường diễn ra rất nhanh, thông thường chỉ mất khoảng 20 đến 40 phút là hoàn thành. 

Tóm lại, mắt lác bẩm sinh hoàn toàn chữa được và phẫu thuật mổ lác là một thủ thuật an toàn. Điều quan trọng nhất là bố mẹ cần đưa trẻ đi khám và điều trị càng sớm càng tốt để đạt hiệu quả phục hồi thị lực cao nhất. Mỗi tình trạng mắt sẽ có một phác đồ chữa trị riêng biệt từ bác sĩ chuyên khoa.

Nếu nhận thấy đôi mắt của con có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, bố mẹ hãy đưa bé đi khám mắt ngay hôm nay. Việc can thiệp kịp thời từ các bác sĩ nhãn khoa chính là chìa khóa vàng để bảo vệ thị lực và tương lai cho con yêu!

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.