Cẩm nang chăm sóc mắt trẻ bị tật khúc xạ cho cha mẹ

Tỷ lệ trẻ em mắc các tật khúc xạ đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng do áp lực học tập và thói quen sinh hoạt. Tình trạng này nếu không được kiểm soát đúng cách có thể dẫn đến tăng độ nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực tương lai của trẻ. 

Vậy bố mẹ cần làm gì để chăm sóc và bảo vệ mắt cho con? Hãy cùng Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang khám phá ngay cẩm nang chăm sóc mắt trẻ bị tật khúc xạ ở bài viết dưới đây!

1. Tật khúc xạ ở trẻ em là gì?

Tật khúc xạ ở trẻ em xảy ra khi tia sáng đi vào mắt không hội tụ đúng tại một điểm trên võng mạc. Tình trạng này khiến hình ảnh trẻ nhìn thấy bị mờ nhòe, biến dạng hoặc khó tập trung. 

Dưới đây là các loại tật khúc xạ ở trẻ em:

  • Cận thị: Đây là tật khúc xạ phổ biến ở trẻ em. Tình trạng này xảy ra do trục nhãn cầu dài hơn bình thường làm ánh sáng hội tụ ở phía trước võng mạc, khiến trẻ nhìn rõ ở cự ly gần nhưng gặp khó khăn khi quan sát các vật ở xa. Độ cận thị có xu hướng tăng nhanh ở độ tuổi trẻ đến trường do cường độ học tập và thời gian tiếp xúc với màn hình điện tử.
  • Viễn thị: Trái ngược với cận thị, ánh sáng đi qua mắt bị viễn thị sẽ hội tụ ở phía sau võng mạc. Điều này khiến trẻ phải điều tiết nhiều và gặp khó khăn khi nhìn các vật ở gần như đọc sách hoặc viết bài. 
  • Loạn thị: Loạn thị xuất hiện khi bề mặt giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong không đồng đều, làm tia sáng hội tụ tại nhiều điểm khác nhau trên võng mạc. Hậu quả là trẻ nhìn thấy hình ảnh bị mờ nhòe, có bóng mờ hoặc méo mó ở mọi khoảng cách.

Nguyên nhân gây tật khúc xạ ở trẻ nhỏ thường bắt nguồn từ các yếu tố chính: cấu trúc mắt, di truyền (bố hoặc mẹ bị cận, loạn thị nặng) và thói quen sinh hoạt thiếu khoa học. Việc trẻ ngồi học sai tư thế, tiếp xúc nhiều giờ với màn hình điện tử,… khiến mắt phải điều tiết quá mức, làm trục nhãn cầu biến đổi và hình thành tật khúc xạ.

2. Dấu hiệu giúp nhận biết tật khúc xạ ở trẻ em

Trẻ thường chưa ý thức được thị lực của mình đang suy giảm và khó chia sẻ các vấn đề về mắt với người lớn. Do đó, việc quan sát và nhận diện sớm các triệu chứng bất thường sẽ giúp phụ huynh có hướng điều trị tật khúc xạ ở trẻ em kịp thời.

Dưới đây là những dấu hiệu trẻ mắc tật khúc xạ:

  • Thị lực suy giảm: Trẻ gặp khó khăn khi nhìn bảng, đọc sách,…
  • Trẻ có những hành động để cố nhìn rõ hơn: Trẻ thường xuyên nheo mắt, nhíu mày, nghiêng đầu sang một bên khi xem tivi, hoặc cúi sát mặt xuống sách vở để cố gắng điều tiết cho hình ảnh rõ nét hơn.
  • Dụi mắt liên tục: Sau giờ học hoặc lúc xem thiết bị điện tử, trẻ hay có phản xạ dụi mắt do mắt bị khô, mỏi và căng thẳng điều tiết.
  • Thường xuyên than phiền đau đầu, nhức mỏi mắt: Sau thời gian tập trung học tập trẻ than mỏi mắt, đau đầu.

3. Bí quyết chăm sóc sức khỏe đôi mắt cho trẻ bị tật khúc xạ

Nắm được nguyên nhân gây tật khúc xạ ở trẻ, bố mẹ cần đồng hành điều chỉnh thói quen sinh hoạt hằng ngày để bảo vệ và kiểm soát độ khúc xạ cho con. Dưới đây là những cách chăm sóc sức khỏe đôi mắt cho trẻ bị tật khúc xạ:

3.1. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt và học tập

  • Bố trí góc học tập đủ sáng: Không gian học tập của trẻ cần được bố trí đủ ánh sáng tự nhiên hoặc đèn học đủ sáng.
  • Hạn chế tiếp xúc màn hình điện tử: Cha mẹ nên giới hạn thời gian trẻ tiếp xúc với ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng, tivi. 
  • Nhắc trẻ áp dụng quy tắc 20-20-20: Bố mẹ tập cho con thói quen cứ sau 20 phút học tập hoặc nhìn màn hình, cho mắt nghỉ ngơi 20 giây và nhìn ra xa khoảng 20 feet – tương đương 6 mét) để mắt được nghỉ ngơi, thư giãn.
  • Ngồi học đúng tư thế: Bố mẹ nhắc nhở trẻ ngồi thẳng lưng, duy trì khoảng cách an toàn từ mắt đến sách vở khoảng 30 – 35 cm và khoảng cách từ mắt đến màn hình máy tính tối thiểu 50 – 60 cm.
  • Bổ sung dinh dưỡng tốt cho mắt: Bố mẹ bổ sung vào thực đơn hằng ngày của trẻ các thực phẩm giàu vitamin A, lutein, omega-3 và chất chống oxy hóa (như cà rốt, bí đỏ, rau cải bó xôi, cá hồi, trứng, các loại hạt…). Những dưỡng chất này giúp nuôi dưỡng võng mạc, giảm khô mỏi mắt và tăng cường sức khỏe đôi mắt từ bên trong.

3.2. Đeo kính đúng độ và thăm khám mắt định kỳ tại cơ sở uy tín

  • Đeo kính đúng độ: Trẻ bị tật khúc xạ cần được đo khám khúc xạ tại các cơ sở uy tín để cắt kính chuẩn xác với số độ của mắt. Việc đeo kính sai độ, tròng kính trầy xước hoặc gọng kính cong vênh làm lệch tâm mắt sẽ khiến trẻ nhức mỏi mắt và tăng độ nhanh hơn.
  • Tuân thủ lịch tái khám định kỳ: Đôi mắt của trẻ đang trong giai đoạn phát triển nên độ cận, viễn hoặc loạn thị có thể thay đổi nhanh chóng. Bố mẹ cần đưa con đi kiểm tra định kỳ để theo dõi sát mức độ tiến triển, điều chỉnh kính kịp thời và tầm soát sớm biến chứng nhược thị.

Để xác định chính xác độ khúc xạ và được tư vấn các giải pháp kiểm soát tiến triển cận thị hiện đại (như kính áp tròng ban đêm Ortho-K, tròng kính kiểm soát cận thị…), phụ huynh có thể đưa trẻ đến thăm khám tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang. Với đội ngũ bác sĩ nhãn khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh tiên tiến, DND Bắc Giang luôn sẵn sàng đồng hành bảo vệ đôi mắt sáng khỏe cho trẻ.

4. Câu hỏi thường gặp về trẻ bị tật khúc xạ

4.1. Trẻ bị cận thị nhẹ có cần đeo kính thường xuyên không?

Nếu trẻ cận dưới 0.75 độ, bác sĩ thường chỉ định đeo kính khi nhìn xa (xem bảng, xem tivi) và tháo kính lúc đọc viết ở cự ly gần để mắt không phải điều tiết quá mức.

4.2. Đeo kính có làm mắt trẻ bị tăng độ nhanh hơn không?

Không. Đeo kính đúng độ giúp giảm áp lực điều tiết cho mắt; trẻ chỉ tăng độ nhanh khi đeo kính sai độ, lệch tâm kính hoặc duy trì thói quen sinh hoạt thiếu khoa học.

4.3. Trẻ bao nhiêu tuổi có thể sử dụng kính Ortho-K để kiểm soát cận thị?

Không có quy định nào về độ tuổi sử dụng kính ban đêm Ortho-K. Trẻ có thể áp dụng phương pháp này khi có ý thức tốt, biết phối hợp cùng phụ huynh và bác sĩ trong quá trình tháo lắp, vệ sinh kính.

4.4. Ngoài Ortho-K, trẻ có thể kiểm soát cận thị bằng cách nào?

Bên cạnh Ortho-K, trẻ có thể kiểm soát tiến triển cận thị bằng các giải pháp y khoa khác như đeo tròng kính kiểm soát cận thị chuyên dụng, nhỏ thuốc Atropine nồng độ thấp hoặc trị liệu bằng ánh sáng đỏ theo chỉ định của bác sĩ nhãn khoa.

 

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.