Võng mạc là gì và vì sao đóng vai trò quan trọng đối với thị lực?
Võng mạc là lớp mô thần kinh mỏng nằm ở phía trong cùng của nhãn cầu. Đây được ví như “màn hình tiếp nhận hình ảnh” của mắt, có nhiệm vụ thu nhận ánh sáng và truyền tín hiệu lên não để tạo nên hình ảnh chúng ta nhìn thấy.
Khi võng mạc bị tổn thương, khả năng tiếp nhận và xử lý hình ảnh sẽ suy giảm nghiêm trọng, gây nhìn mờ, méo hình, mất thị lực hoặc thậm chí mù lòa nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Điều đáng lo ngại là nhiều bệnh lý võng mạc tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu và thường chỉ được phát hiện khi thị lực đã bị ảnh hưởng đáng kể.
Vậy đâu là những dấu hiệu cảnh báo võng mạc đang gặp vấn đề?
- Xuất hiện nhiều ruồi bay trước mắt
Đây là một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của các bệnh lý võng mạc.
Người bệnh thường mô tả cảm giác như có:
- Những chấm đen nhỏ lơ lửng trước mắt
- Sợi chỉ, mạng nhện hoặc đốm mờ di chuyển theo hướng nhìn
- Bóng đen xuất hiện rồi biến mất
Trong nhiều trường hợp, ruồi bay là hiện tượng lành tính do thoái hóa dịch kính theo tuổi tác. Tuy nhiên, nếu tình trạng xuất hiện đột ngột, số lượng tăng nhanh hoặc đi kèm chớp sáng, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo:
- Rách võng mạc
- Bong võng mạc
- Xuất huyết dịch kính
- Bệnh võng mạc tiểu đường
Khi võng mạc bị kéo căng hoặc rách, người bệnh thường nhận thấy số lượng ruồi bay tăng bất thường chỉ trong thời gian ngắn.
Khi nào cần đi khám ngay?
Nếu bạn gặp các dấu hiệu sau:
✓ Ruồi bay xuất hiện đột ngột
✓ Số lượng ngày càng nhiều
✓ Kèm tia chớp sáng trong mắt
✓ Thị lực giảm nhanh
Hãy đến cơ sở chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt để được kiểm tra đáy mắt và võng mạc.
- Thấy tia chớp sáng hoặc ánh sáng lóe lên trong mắt
Nhiều người nghĩ rằng tia sáng xuất hiện trong mắt là do mệt mỏi hoặc huyết áp thấp. Tuy nhiên, trong nhãn khoa, đây có thể là dấu hiệu quan trọng cảnh báo võng mạc đang bị kéo căng hoặc tổn thương.
Người bệnh thường mô tả:
- Nhìn thấy tia chớp lóe lên khi ở nơi tối
- Xuất hiện ánh sáng nhấp nháy ở góc mắt
- Cảm giác như có tia sét nhỏ trong tầm nhìn
Hiện tượng này xảy ra khi dịch kính co kéo lên bề mặt võng mạc, kích thích các tế bào thần kinh cảm nhận ánh sáng.
Nếu tình trạng kéo dài hoặc xuất hiện liên tục, nguy cơ rách võng mạc hoặc bong võng mạc có thể đang xảy ra.
Vì sao bong võng mạc nguy hiểm?
Bong võng mạc là tình trạng võng mạc tách khỏi lớp mô nuôi dưỡng phía dưới.
Khi không được điều trị kịp thời:
- Các tế bào võng mạc thiếu oxy
- Chức năng thị giác suy giảm nhanh chóng
- Nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn
Đây là một cấp cứu nhãn khoa cần được xử trí càng sớm càng tốt.
- Nhìn méo hình hoặc xuất hiện vùng tối trong tầm nhìn
Một dấu hiệu rất đáng chú ý khác là hình ảnh bị biến dạng hoặc mất một phần tầm nhìn.
Người bệnh có thể nhận thấy:
- Đường thẳng trở nên cong vẹo
- Chữ viết bị méo
- Khuôn mặt người đối diện biến dạng
- Có vùng tối che khuất một phần hình ảnh
Đây là triệu chứng thường gặp khi vùng hoàng điểm của võng mạc bị tổn thương.
Các bệnh lý có thể gây triệu chứng này
Thoái hóa hoàng điểm tuổi già
Là bệnh lý thường gặp ở người trên 50 tuổi.
Bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến vùng trung tâm võng mạc, khiến người bệnh:
- Nhìn mờ trung tâm
- Khó đọc sách
- Khó nhận diện khuôn mặt
- Nhìn méo hình
Phù hoàng điểm do tiểu đường
Người mắc đái tháo đường lâu năm có nguy cơ cao bị tổn thương mạch máu võng mạc.
Dịch rò rỉ vào vùng hoàng điểm gây:
- Mờ mắt
- Nhìn biến dạng
- Giảm thị lực trung tâm
Màng trước võng mạc
Lớp màng mỏng hình thành trên bề mặt võng mạc có thể gây co kéo và làm biến dạng hình ảnh.
Những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh võng mạc
Một số nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý:
Người mắc đái tháo đường
Đây là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh võng mạc tiểu đường.
Theo thời gian, đường huyết cao làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong võng mạc, gây xuất huyết, phù nề và suy giảm thị lực.
Người tăng huyết áp
Huyết áp cao kéo dài có thể gây tổn thương hệ thống mạch máu nuôi dưỡng võng mạc.
Người cận thị nặng
Người có độ cận cao trên 6 diop có nguy cơ:
- Thoái hóa võng mạc
- Rách võng mạc
- Bong võng mạc
cao hơn người bình thường.
Người trên 50 tuổi
Tuổi tác là yếu tố làm gia tăng nguy cơ:
- Thoái hóa hoàng điểm
- Bong dịch kính sau
- Rách võng mạc
Khi nào cần khám võng mạc?
Bạn nên đi khám mắt chuyên sâu ngay khi xuất hiện các dấu hiệu:
- Nhìn thấy ruồi bay bất thường
- Xuất hiện tia chớp sáng trong mắt
- Nhìn méo hình
- Giảm thị lực đột ngột
- Xuất hiện vùng tối trong tầm nhìn
- Mất một phần thị trường
Đặc biệt, người mắc đái tháo đường nên khám đáy mắt định kỳ ít nhất 1 lần/năm ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Các phương pháp kiểm tra võng mạc hiện nay
Tại các cơ sở chuyên khoa mắt, bác sĩ có thể chỉ định:
Soi đáy mắt
Giúp đánh giá trực tiếp tình trạng võng mạc và thần kinh thị giác.
Chụp đáy mắt kỹ thuật số
Lưu trữ hình ảnh võng mạc để theo dõi tiến triển bệnh.
Chụp OCT võng mạc
Đây là phương pháp hiện đại giúp đánh giá chi tiết cấu trúc võng mạc và hoàng điểm.
Chụp mạch huỳnh quang
Được sử dụng trong một số trường hợp bệnh võng mạc tiểu đường hoặc thoái hóa hoàng điểm.
Khám và tầm soát bệnh lý võng mạc tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang
Bệnh lý võng mạc là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và mù lòa nếu không được phát hiện sớm.
Tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa mắt giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại hỗ trợ chẩn đoán chính xác các bệnh lý võng mạc, hoàng điểm và đáy mắt.
Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương võng mạc ngay từ giai đoạn đầu, từ đó có hướng theo dõi và điều trị phù hợp, góp phần bảo vệ thị lực lâu dài.
Ruồi bay trước mắt, chớp sáng bất thường hay nhìn méo hình không đơn thuần là dấu hiệu của tuổi tác hay mệt mỏi. Đây có thể là những cảnh báo sớm cho thấy võng mạc đang gặp vấn đề.
Đừng chờ đến khi thị lực suy giảm nghiêm trọng mới đi khám. Chủ động kiểm tra mắt định kỳ và thăm khám ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường là cách tốt nhất để bảo vệ đôi mắt và phòng ngừa nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.
_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG
International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.
