Bạn đưa con đi đo mắt. Tiệm kính cho kết quả 1.5 độ cận. Làm kính xong, con đeo vào vẫn thấy không thoải mái, con thấy nhức đầu, mỏi mắt, nhìn xa không rõ hơn là bao.

Đo lại ở bệnh viện chuyên khoa. Kết quả: 0.75 độ. Bác sĩ giải thích con bị co quắp điều tiết, cận thị giả, không cần đeo kính. Chiếc kính 1.5 độ đã dùng suốt 3 tháng qua hoàn toàn không phù hợp.

Đây không phải trường hợp hiếm gặp. Và nguyên nhân hầu hết bắt đầu từ một quyết định tưởng đơn giản: chọn sai nơi khám khúc xạ.

Khám khúc xạ và đo mắt tại tiệm cắt kính – Khác nhau ở đâu?

Trước khi đến 5 tiêu chí, cần hiểu rõ sự khác biệt căn bản này vì nhiều người vẫn đang nhầm lẫn giữa hai việc hoàn toàn khác nhau.

Đo mắt tại tiệm kính là quy trình xác định số kính để làm kính. Nhân viên quang học đo thị lực, xác định độ cận viễn loạn, làm kính theo số đó. Không có bác sĩ. Không có chẩn đoán bệnh lý. Không có liệt điều tiết cho trẻ em. Mục tiêu duy nhất là làm ra chiếc kính bán được.

Khám khúc xạ tại chuyên khoa mắt là quy trình y tế đầy đủ. Bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện sức khỏe mắt, không chỉ đo số kính mà còn kiểm tra nhãn áp, soi đáy mắt, đánh giá chức năng thị giác hai mắt, phát hiện lác tiềm ẩn, nhược thị và các bệnh lý kèm theo. Với trẻ em, bắt buộc có bước nhỏ thuốc liệt điều tiết để số đo chính xác.

Sự khác biệt này lý giải tại sao cùng một đôi mắt, hai nơi đo lại cho hai kết quả khác nhau và tại sao kính làm theo số đo tiệm kính đôi khi không giúp ích, thậm chí gây hại.

5 tiêu chí để lựa chọn cơ sở khám khúc xạ uy tín nhất định bạn không nên bỏ qua

Tiêu chí 1: Có bác sĩ chuyên khoa mắt trực tiếp thăm khám

Đây là tiêu chí không thể nhượng bộ, đặc biệt với trẻ em và người lần đầu khám khúc xạ.

Bác sĩ chuyên khoa mắt không chỉ đo số kính. Họ đánh giá toàn bộ tình trạng mắt, phát hiện các bất thường đi kèm và đưa ra chỉ định phù hợp, bao gồm quyết định có cần đeo kính không, loại kính nào, và lịch theo dõi ra sao. Kỹ thuật viên quang học và nhân viên tiệm kính không có thẩm quyền y tế để làm điều này.

Cách kiểm tra: gọi điện hỏi thẳng trước khi đặt lịch, “Tôi có được bác sĩ chuyên khoa mắt khám không?” Nếu câu trả lời mơ hồ hoặc chỉ nói đến kỹ thuật viên, hãy tìm nơi khác.

Tiêu chí 2: Thực hiện liệt điều tiết cho trẻ em khi cần thiết  

Đây là tiêu chí quan trọng nhất khi đưa trẻ đi khám và cũng là điểm khác biệt rõ nhất giữa cơ sở chuyên khoa và tiệm kính thông thường.

Cơ điều tiết của trẻ em rất mạnh, có thể tự “bù trừ” để nhìn rõ hơn mức thực tế trong lúc đo. Nếu không nhỏ thuốc liệt điều tiết trước khi đo, kết quả có thể sai lệch đáng kể, dẫn đến làm kính sai số hoặc chẩn đoán nhầm cận thị thật khi thực ra chỉ là co quắp điều tiết.

Không phải mọi trẻ đều cần liệt điều tiết ở mọi lần khám, bác sĩ sẽ quyết định sau khi thăm khám. Nhưng cơ sở không có khả năng thực hiện bước này khi cần thì không đủ điều kiện để khám khúc xạ cho trẻ em một cách đáng tin cậy.

Tiêu chí 3: Có đủ thiết bị chuyên khoa cần thiết trong thăm khám  

Một buổi khám khúc xạ đúng chuẩn cần tối thiểu những thiết bị sau:

Máy đo khúc xạ tự động (autorefractor) để có số liệu ban đầu. Bảng thị lực chuẩn và hộp kính thử để xác định thị lực chỉnh kính. Sinh hiển vi đèn khe (slit lamp) để bác sĩ kiểm tra bán phần trước nhãn cầu. Thiết bị đo nhãn áp để tầm soát tăng nhãn áp. Thuốc nhỏ liệt điều tiết cho trẻ em khi cần.

Với những trường hợp phức tạp hơn, cơ sở cần có thêm máy đo địa hình giác mạc, máy chụp OCT, và thiết bị soi đáy mắt đầy đủ. Nếu cơ sở chỉ có máy đo khúc xạ tự động và bảng thị lực , đó là đủ để làm kính, nhưng không đủ để khám chuyên khoa mắt toàn diện.

Tiêu chí 4: Tư vấn cụ thể và giải thích rõ kết quả sau khám

Sau một buổi khám khúc xạ đúng chuẩn, bạn phải ra về với đủ các thông tin sau: kết quả đo mắt của từng mắt là gì, có cần đeo kính không và tại sao, nếu cần thì loại kính nào phù hợp, có bệnh lý nào kèm theo cần theo dõi không, và lịch tái khám khi nào.

Nếu bạn ra về chỉ với tờ đơn kính mà không hiểu tình trạng mắt của mình buổi khám đó chưa hoàn chỉnh.

Tư vấn tốt không có nghĩa là nói nhiều. Nó có nghĩa là bạn hiểu rõ tình trạng của mình và biết bước tiếp theo cần làm gì.

Tiêu chí 5: Lưu hồ sơ và có lịch tái khám định kỳ  

Khúc xạ, đặc biệt ở trẻ em đang trong độ tuổi phát triển, thay đổi theo thời gian. Một lần đo đơn lẻ chỉ cho biết tình trạng tại thời điểm đó. Xu hướng thay đổi qua nhiều lần khám mới cung cấp thông tin thực sự có giá trị để bác sĩ đưa ra quyết định điều trị.

Cơ sở có hệ thống lưu hồ sơ và nhắc lịch tái khám thể hiện cam kết theo dõi dài hạn,  không chỉ phục vụ một lần rồi thôi. Với trẻ cận thị đang tăng độ, tái khám định kỳ 6 tháng một lần là tối thiểu để phát hiện tiến triển bất thường và điều chỉnh kịp thời.

Dấu hiệu cảnh báo – Những điều nên tránh

Bên cạnh 5 tiêu chí nên có, một số dấu hiệu dưới đây cho thấy cơ sở khám không đủ tin cậy:

Đo mắt cho trẻ mà không nhỏ thuốc liệt điều tiết và không giải thích lý do. Kết quả đo xong trong vài phút mà không có bác sĩ tham gia khám. Không hỏi về tiền sử bệnh, thuốc đang dùng hoặc triệu chứng hiện tại. Thúc đẩy làm kính ngay trong ngày mà không cho thời gian suy nghĩ. Không thể trả lời khi bạn hỏi về quy trình hoặc thiết bị sử dụng.

Bao lâu nên đi khám khúc xạ một lần?

Tần suất khám phụ thuộc vào từng nhóm đối tượng:

Trẻ em từ 3 tuổi: khám lần đầu trước khi vào mẫu giáo, sau đó mỗi 6 đến 12 tháng tùy tình trạng. Học sinh đang cận thị tăng độ: tối thiểu mỗi 6 tháng để theo dõi tiến triển. Người lớn đang đeo kính ổn định: mỗi 12 tháng hoặc khi cảm thấy kính không còn phù hợp. Người trên 40 tuổi: mỗi 12 tháng kết hợp tầm soát nhãn áp. Người có tiểu đường hoặc tăng huyết áp: mỗi 6 tháng ngay cả khi chưa thấy mờ mắt.

Khám khúc xạ tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang

Tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang, quy trình khám khúc xạ được thực hiện đủ 5 tiêu chí trên bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám, có liệt điều tiết khi cần, thiết bị chuyên khoa đầy đủ, tư vấn cụ thể sau khám và lưu hồ sơ theo dõi dài hạn.

Với trẻ em lần đầu khám mắt hoặc có nghi ngờ cận thị giả, bước liệt điều tiết là một phần bắt buộc của quy trình, không phụ thu thêm để đảm bảo kết quả đo chính xác nhất trước khi đưa ra bất kỳ chỉ định nào.

Các câu hỏi thường gặp khi khám khúc xạ

Khám khúc xạ mất bao lâu? Buổi khám đầy đủ thường mất 45 đến 60 phút. Nếu có liệt điều tiết, cần thêm 30 đến 45 phút chờ thuốc có tác dụng. Nên đặt lịch trước và sắp xếp thời gian phù hợp, tránh đến gấp.

Trẻ mấy tuổi thì khám được? Trẻ từ 3 tuổi trở lên đã có thể khám khúc xạ đáng tin cậy. Trẻ nhỏ hơn cũng có thể được đánh giá sơ bộ nếu có dấu hiệu bất thường, bác sĩ có phương pháp phù hợp với từng lứa tuổi.

Sau khi nhỏ thuốc liệt điều tiết, trẻ có bị ảnh hưởng không? Thuốc làm giãn đồng tử và mờ nhìn gần tạm thời trong vài giờ. Trẻ nên đeo kính mát khi ra ngoài và không đọc sách hoặc dùng điện thoại trong ngày đo. Tác dụng hoàn toàn hồi phục sau 4 đến 6 giờ tùy loại thuốc.

Có cần đặt lịch trước không? Đặt lịch trước giúp đảm bảo được khám đúng giờ và có đủ thời gian cho cả quy trình,  đặc biệt quan trọng nếu có liệt điều tiết. Bạn có thể đặt lịch qua hotline hoặc website.

Bài viết được biên soạn theo tư vấn của đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Mắt tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang. Thông tin mang tính chất tham khảo, không thay thế thăm khám và chẩn đoán trực tiếp của bác sĩ.

 

 

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.