Sau khi được chẩn đoán đục thủy tinh thể và quyết định phẫu thuật Phaco, hầu hết bệnh nhân đều gặp phải một câu hỏi mà họ chưa từng nghĩ đến trước đó: “Bác sĩ ơi, nên chọn kính nội nhãn loại nào?”

Đây không phải câu hỏi có câu trả lời chung cho tất cả mọi người. Kính nội nhãn đơn tiêu và đa tiêu đều có vai trò riêng, phù hợp với những nhu cầu và lối sống khác nhau. Hiểu rõ sự khác biệt giúp bạn trao đổi tốt hơn với bác sĩ và đưa ra lựa chọn phù hợp nhất với đôi mắt và cuộc sống của mình.

Thuỷ tinh thể tự nhiên là gì và tại sao cần thay thế?

Thủy tinh thể tự nhiên nằm phía sau đồng tử, đóng vai trò như một chiếc kính lúp linh hoạt, tự động điều chỉnh độ cong để hội tụ ánh sáng đúng trên võng mạc khi nhìn xa, nhìn gần hay nhìn khoảng cách trung gian. Khả năng điều tiết linh hoạt này giúp mắt trẻ nhìn rõ ở mọi khoảng cách mà không cần đeo kính.

Khi thủy tinh thể bị đục do tuổi tác, tiểu đường, chấn thương hoặc các nguyên nhân khác, ánh sáng không còn xuyên qua rõ ràng nữa. Phẫu thuật Phaco loại bỏ thủy tinh thể đục và thay thế bằng kính nội nhãn nhân tạo.

Điểm mấu chốt cần hiểu: kính nội nhãn nhân tạo không điều tiết được như thủy tinh thể tự nhiên, ít nhất là với hầu hết các loại kính thông thường. Đây là lý do việc chọn loại kính phù hợp với nhu cầu thị lực của từng người là quan trọng.

Kính nội nhãn đơn tiêu là gì?

Kính nội nhãn đơn tiêu (monofocal IOL) được thiết kế để hội tụ ánh sáng tại một khoảng cách cố định, thường là nhìn xa. Sau khi đặt kính đơn tiêu, mắt nhìn xa rõ nhưng cần đeo thêm kính đọc sách để nhìn gần.

Một số biến thể của kính đơn tiêu:

Đơn tiêu tiêu chuẩn nhìn xa: Phổ biến nhất, được tối ưu cho nhìn xa. Bệnh nhân thường cần kính lão để đọc sách, nhìn điện thoại.

Đơn tiêu monovision: Bác sĩ đặt kính nhìn xa cho một mắt và kính nhìn gần cho mắt kia, não dần học cách phối hợp hai mắt để nhìn ở cả hai khoảng cách. Không phải ai cũng thích nghi tốt với phương pháp này, cần thảo luận kỹ với bác sĩ.

Ưu điểm của kính đơn tiêu:

• Hình ảnh nhìn xa thường rõ nét, ít hiện tượng quầng sáng hay chói hơn
• Chi phí hợp lý hơn, phần lớn nằm trong danh mục BHYT chi trả
• Phù hợp với người lái xe ban đêm nhiều hoặc người làm việc đòi hỏi thị lực xa chính xác cao

Điều cần cân nhắc:

• Sau mổ vẫn cần đeo kính đọc sách để nhìn gần
• Một số người thấy bất tiện khi phải phụ thuộc vào kính đọc sách sau nhiều năm không cần đeo kính

Kính nội nhãn đa tiêu là gì?

Kính nội nhãn đa tiêu (multifocal hay trifocal IOL) được thiết kế với nhiều vùng quang học khác nhau trên cùng một mặt kính, mỗi vùng tập trung ánh sáng ở một khoảng cách khác nhau (xa, trung gian, gần). Nhờ đó bệnh nhân có thể nhìn ở nhiều khoảng cách mà ít hoặc không cần đeo kính thêm.

Kính đa tiêu bifocal: Hai điểm tiêu xa và gần. Nhìn xa và đọc sách tốt, nhưng khoảng cách trung gian (như nhìn màn hình máy tính) có thể kém hơn.

Kính đa tiêu trifocal: Ba điểm tiêu xa, trung gian và gần. Hiện là lựa chọn phổ biến hơn vì cho phép nhìn tốt ở cả ba khoảng cách, phù hợp với lối sống hiện đại nhiều màn hình.

Ưu điểm của kính đa tiêu:

• Giảm đáng kể sự phụ thuộc vào kính sau mổ, nhiều bệnh nhân không cần đeo kính thêm trong sinh hoạt hàng ngày
• Phù hợp với người năng động, hay đọc sách, làm việc máy tính, ít muốn phụ thuộc kính

Điều cần cân nhắc:

• Một số bệnh nhân trải qua giai đoạn thích nghi, thấy quầng sáng hoặc ánh hào quang quanh đèn vào buổi tối, thường giảm dần sau vài tuần đến vài tháng khi não thích nghi
• Không phải tất cả mọi người đều thích nghi tốt, đặc biệt người hay lái xe ban đêm nhiều cần trao đổi kỹ với bác sĩ
• Chi phí cao hơn kính đơn tiêu, phần chênh lệch so với kính BHYT do bệnh nhân tự chi trả

Ngoài ra còn có kính nội nhãn Toric – Dành cho ai?

Kính nội nhãn Toric là loại kính, có thể là đơn tiêu hoặc đa tiêu, được thiết kế thêm tính năng chỉnh loạn thị. Bệnh nhân bị loạn thị kèm theo đục thủy tinh thể nếu dùng kính thông thường vẫn cần đeo kính chỉnh loạn thị sau mổ. Kính Toric giúp xử lý đồng thời cả đục thủy tinh thể lẫn loạn thị trong một ca phẫu thuật.

Bác sĩ sẽ đo đạc và đánh giá có cần kính Toric không dựa trên kết quả đo địa hình giác mạc.

So sánh tổng quan giữa các loại kính

 

	Đơn tiêu	Đa tiêu (Trifocal)
Nhìn xa	Rõ	Rõ
Nhìn trung gian	Kém – cần kính	Tốt
Nhìn gần	Kém – cần kính	Tốt
Quầng sáng ban đêm	Ít	Có thể có,  giảm dần theo thời gian thích nghi
Cần kính sau mổ	Thường cần kính đọc sách	Thường không cần hoặc rất ít
BHYT	Loại cơ bản trong danh mục BHYT	Phần chênh lệch tự trả
Phù hợp với	Người lái xe đêm nhiều, thị lực xa ưu tiên	Người năng động, dùng nhiều màn hình, không muốn đeo kính

Làm thế nào để biết loại kính phù hợp với mắt mình?

Không có công thức chung. Quyết định phụ thuộc vào nhiều yếu tố mà chỉ có thể xác định sau khi thăm khám và đo đạc cụ thể:

Cấu trúc mắt: Kết quả đo địa hình giác mạc, đo chiều dài nhãn cầu, tình trạng võng mạc và thần kinh thị giác, tất cả ảnh hưởng đến kết quả với từng loại kính. Một số tình trạng mắt không phù hợp với kính đa tiêu.

Nhu cầu thị lực trong cuộc sống: Bạn làm nghề gì? Hay lái xe ban đêm không? Có làm việc nhiều với máy tính không? Hay đọc sách không? Câu trả lời ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn.

Mức độ chấp nhận phụ thuộc kính: Có người hoàn toàn thoải mái với việc đeo kính đọc sách, họ đã đeo cả đời. Có người muốn thoát khỏi kính hoàn toàn sau mổ.

Tình trạng mắt còn lại: Nếu chỉ mổ một mắt, kính nội nhãn cần được cân nhắc phối hợp với mắt còn lại.

Tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang, quy trình tư vấn kính nội nhãn bao gồm: đo chiều dài nhãn cầu bằng máy IOL Master, đo địa hình giác mạc, đánh giá tổng thể tình trạng mắt và trao đổi về nhu cầu thực tế của bệnh nhân trước khi đưa ra khuyến nghị loại kính phù hợp nhất.

Các câu hỏi thường gặp

Kính nội nhãn đa tiêu có tốt hơn đơn tiêu không? Không có loại nào “tốt hơn” theo nghĩa tuyệt đối. Mỗi loại có ưu điểm riêng phù hợp với nhu cầu khác nhau. Loại phù hợp nhất là loại phù hợp với cấu trúc mắt và lối sống của từng người cụ thể.

Kính nội nhãn có cần thay không? Kính nội nhãn được thiết kế để tồn tại lâu dài trong mắt,  thông thường không cần thay thế. Tuy nhiên trong một số ít trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể cân nhắc trao đổi kính.

Sau mổ đặt kính đơn tiêu có thể nâng cấp lên đa tiêu không? Về mặt kỹ thuật có thể thực hiện trao đổi kính nhưng đây là phẫu thuật phức tạp hơn lần đầu và có những rủi ro riêng. Vì vậy nên chọn đúng ngay từ đầu thay vì tính đến việc thay đổi sau.

Kính đa tiêu có phù hợp với người già không? Tuổi không phải yếu tố quyết định, quan trọng hơn là tình trạng võng mạc và thần kinh thị giác có tốt không. Người cao tuổi có võng mạc và thị thần kinh khỏe mạnh vẫn có thể được hưởng lợi từ kính đa tiêu. Bác sĩ sẽ đánh giá sau khám.

Đặt Lịch Tư Vấn Kính Nội Nhãn Tại DND Bắc Giang

Nếu bạn hoặc người thân đang chuẩn bị phẫu thuật Phaco và muốn tìm hiểu loại kính nội nhãn nào phù hợp nhất,  hãy đến Bệnh viện Mắt DND Bắc Giang để được đo đạc và tư vấn cụ thể.

Bác sĩ sẽ giải thích rõ từng lựa chọn dựa trên kết quả đo mắt thực tế của bạn, không phải tư vấn chung chung. Bạn sẽ biết rõ loại kính nào phù hợp, chi phí cụ thể là bao nhiêu và những điều cần chuẩn bị trước khi phẫu thuật.

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.