Đục thủy tinh thể bẩm sinh là bệnh xuất hiện từ ngay khi trẻ mới sinh ra. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và các tật khúc xạ nghiêm trọng ở trẻ nhỏ.
Vậy dấu hiệu nhận biết bệnh lý này là gì và trẻ sơ sinh bị đục thủy tinh thể có chữa được không? Bài viết dưới đây, Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang sẽ giải đáp chi tiết thắc mắc trên, đồng thời hướng dẫn bố mẹ cách chăm sóc đôi mắt cho con yêu.
Đục thủy tinh thể bẩm sinh là gì?
Đục thủy tinh thể bẩm sinh là tình trạng thấu kính (thủy tinh thể) bên trong mắt của trẻ bị mờ đục thay vì trong suốt như bình thường. Hiện tượng này xảy ra ngay từ khi trẻ sinh ra. Thủy tinh thể bị đục sẽ khiến trẻ bị suy giảm thị lực, thậm chí đối mặt với nguy cơ mù lòa nếu không điều trị sớm.
Hầu hết các trường hợp thể thủy tinh bị mờ đục xảy ra trong 6 tháng đầu đời đều được coi là đục thủy tinh thể ở trẻ em. Bệnh được chia làm 2 dạng chính là:
– Đục thủy tinh thể đơn phương: Tình trạng mờ đục chỉ xuất hiện ở một bên mắt.
– Đục thủy tinh thể song phương: Tình trạng mờ đục xảy ra ở cả hai bên mắt của trẻ.
Phần lớn các ca đục thủy tinh thể bẩm sinh là xuất hiện một bên mắt trẻ. Lúc này, bên mắt còn lại thường có xu hướng điều tiết mạnh hơn để bù đắp, sở hữu thị lực tốt hơn so với những đứa trẻ có thị lực bình thường.
Các dạng đục thủy tinh thể bẩm sinh ở trẻ em
Tùy vào vị trí, đục thủy tinh thể bẩm sinh ở trẻ sơ sinh được chia thành 4 dạng sau:
– Đục thủy tinh thể hạt nhân: Vị trí đục nằm ngay trung tâm thấu kính. Đây là dạng thường gặp nhất ở trẻ em. Đục thủy tinh thể ở dạng này gây cản trở tầm nhìn nghiêm trọng và bắt buộc phải phẫu thuật sớm để tránh mù lòa.
– Đục thủy tinh thể Cerulean: Trẻ bị đục thủy tinh thể dạng này mắt sẽ xuất hiện các chấm nhỏ màu xanh lơ do di truyền. Dạng này tiến triển chậm, ít ảnh hưởng thị lực và chỉ cần theo dõi định kỳ.
– Đục thủy tinh thể cực trước: Vết đục nhỏ nằm ở mặt trước thấu kính, thường do di truyền. Bệnh không tiến triển nặng hơn, ít hại tầm nhìn nên không cần phẫu thuật.
– Đục thủy tinh thể cực sau: Vết đục khu trú ở mặt sau thấu kính. Tương tự cực trước, dạng này có kích thước nhỏ, lành tính và không cần can thiệp ngoại khoa.
Dấu hiệu đục thủy tinh thể bẩm sinh ở trẻ
Để bảo vệ thị lực cho con, bố mẹ có thể chủ động nhận biết bệnh lý qua các dấu hiệu điển hình sau đây:
– Trẻ bị giảm thị lực: Biểu hiện rõ nhất là trẻ hay quờ quạng, khó nắm bắt chính xác đồ vật xung quanh. Mắt trẻ càng mờ thì mức độ đục của thủy tinh thể càng nghiêm trọng.
– Lóa mắt khi ra sáng: Trẻ có xu hướng nheo mắt, sợ ánh sáng hoặc quấy khóc khi ra ngoài trời. Đây là dấu hiệu đặc trưng khi mảng đục xuất hiện ở vùng bao sau của thủy tinh thể.
– Trẻ thích nhìn gần hoặc nhìn nghiêng: Do thủy tinh thể bị đục có xu hướng làm tăng độ cận thị tạm thời, trẻ sẽ có biểu hiện đưa đồ chơi sát gần mặt mới nhìn thấy, hoặc ngồi xem tivi ở khoảng cách rất gần.
– Mắt trẻ bị lác (lé): Một hoặc cả hai bên con ngươi của trẻ có xu hướng lệch vào trong hoặc ra ngoài. Lác mắt là hồi chuông cảnh báo thị lực của mắt đó đang bị suy giảm nghiêm trọng do đục thủy tinh thể.
Tại sao trẻ sơ sinh bị đục thủy tinh thể bẩm sinh?
Theo các chuyên gia nhãn khoa, đục thủy tinh thể bẩm sinh là một bệnh lý khá hiếm gặp và có đến hơn 50% trường hợp không thể xác định rõ nguyên nhân chính xác. Dưới đây là một số yếu tố nguy cơ cao dẫn đến tình trạng này:
– Trẻ sinh thiếu tháng, nhẹ cân: Những em bé chào đời trước tuần thứ 37 của thai kỳ thường có nguy cơ đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe bẩm sinh hơn do các cơ quan chưa hoàn thiện, trong đó bao gồm cả hệ thị giác.
– Mẹ bầu bị rối loạn đường huyết khi mang thai: Thai phụ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ nếu không kiểm soát tốt chỉ số đường huyết (để đường huyết tăng quá cao hoặc hạ quá thấp) sẽ làm tổn thương mạch máu, hệ thần kinh và mắt của cả mẹ lẫn thai nhi.
– Tổn thương vật lý trong thai kỳ: Các sự cố chấn thương về mặt thể chất mà người mẹ gặp phải khi mang bầu (như ngã xe, tai nạn, va đập mạnh vùng bụng…) cũng có thể tác động gián tiếp gây chấn thương mắt của em bé từ trong bụng mẹ.
– Mẹ bị nhiễm trùng trong thai kỳ: Đây là nguyên nhân rất phổ biến. Nếu người mẹ không may mắc phải các bệnh truyền nhiễm như Rubella, sởi, thủy đậu, giang mai, HIV, mụn rộp (Herpes) hay nhiễm ký sinh trùng Toxoplasmosis… thì tỷ lệ sinh con bị đục thủy tinh thể bẩm sinh là cực kỳ cao.
– Bất thường nhiễm sắc thể (Dị tật bẩm sinh): Trẻ mắc các hội chứng suy giảm hoặc đột biến gen như hội chứng Down, hội chứng loạn sản ngoại bì, hay hội chứng chondrodysplasia… thường có nguy cơ cao bị đục thấu kính mắt đi kèm.
– Yếu tố di truyền từ gia đình: Nhiều nghiên cứu nhãn khoa đã chứng minh, nếu trong dòng họ hoặc bố mẹ có tiền sử bị đục thủy tinh thể từ nhỏ, gen bệnh này có khả năng cao sẽ truyền lại cho thế hệ sau.
Trẻ bị đục thủy tinh thể bẩm sinh có chữa được không?
Nhiều bố mẹ lo lắng trẻ bị đục thủy tinh thể bẩm sinh có chữa được không? Về điều này các chuyên gia nhãn khoa khẳng định là có. Trẻ em mắc đục thủy tinh thể bẩm sinh hoàn toàn có cơ hội phục hồi thị lực tối đa nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.
Hiện nay, phương pháp điều trị duy nhất và mang lại hiệu quả cao nhất là phẫu thuật loại bỏ thủy tinh thể bị đục, sau đó thay thế bằng thủy tinh thể nhân tạo. Kết quả phẫu thuật sẽ phụ thuộc rất lớn vào “thời điểm vàng” để tiến hành.
– “Thời điểm vàng”: Trẻ nên được tiến hành phẫu thuật trước khi tròn 2 tháng tuổi.
– Trường hợp đục một bên mắt (đơn phương): Ca phẫu thuật cần được thực hiện sớm, lý tưởng nhất là khoảng 6 tuần sau khi sinh.
– Trường hợp đục cả hai bên mắt (song phương): Đây là tình trạng khẩn cấp hơn. Bác sĩ khuyến cáo cần mổ càng sớm càng tốt, ngay trong tháng đầu tiên sau khi trẻ chào đời để kích thích hệ thị giác phát triển kịp thời.
Việc trì hoãn mổ sau các mốc thời gian trên có thể khiến não bộ của trẻ mất đi khả năng học nhìn, dẫn đến suy giảm thị lực vĩnh viễn dù ca phẫu thuật sau đó có thành công về mặt kỹ thuật.
Cách chăm sóc trẻ sau phẫu thuật đục thủy tinh thể bẩm sinh
Để đạt được thị lực tối ưu sau phẫu thuật không chỉ nằm ở kết quả sau mổ mà còn phụ thuộc vào giai đoạn hậu phẫu. Chính vì vậy, bố mẹ cần lưu ý những điều sau để tăng khả năng hồi phục thị lực cho con:
– Vệ sinh và bảo vệ mắt: Tuyệt đối không để nước bẩn hoặc xà phòng dính vào mắt trẻ. Cho trẻ đeo băng mắt bảo vệ để tránh hành vi trẻ chạm vào vết thương mổ.
– Sử dụng thuốc nhỏ mắt: Tuân thủ lịch nhỏ thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
– Đeo kính hỗ trợ: Cho trẻ đeo kính gọng hoặc kính áp tròng theo chỉ định của bác sĩ để giúp con có tầm nhìn tốt nhất sau khi thay thủy tinh thể.
– Tái khám định kỳ: Đưa trẻ đi khám mắt theo đúng lịch hẹn để bác sĩ kiểm tra tốc độ phục hồi và điều chỉnh độ kính kịp thời cho bé.
Như vậy, đục thủy tinh thể bẩm sinh là bệnh về mắt hiếm gặp ở trẻ sơ sinh nhưng vô cùng nguy hiểm. Bài viết trên đã giải đáp được thắc mắc của bố mẹ về việc trẻ bị đục thủy tinh thể bẩm sinh có chữa được không và cách chăm sóc và bảo vệ thị lực cho con yêu.
Ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường ở mắt trẻ, bố mẹ hãy đưa con đến ngay Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang. Tại đây, chúng tôi có đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống trang thiết bị hiện đại bậc nhất. Điều này sẽ giúp bé sẽ được khám tầm soát dị tật bẩm sinh và xây dựng phác đồ điều trị an toàn, hiệu quả nhất.
_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG
International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.
