Quặm mi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Quặm mi là bệnh lý nhãn khoa có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ sơ sinh đến người già. Dù không gây nguy hiểm cấp tính, nhưng tình trạng gây cộm ngứa mắt, làm ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và có nguy cơ để lại biến chứng cho thị lực. 

Vậy nguyên nhân quặm mi là gì và đâu là cách điều trị hiệu quả, triệt để nhất? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây từ Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang!

Quặm mi là gì?

Quặm mi là hiện tượng bờ mi mắt bị lộn ngược vào phía trong nhãn cầu. Điều này làm hàng lông mi và phần da mi sẽ cọ xát liên tục lên bề mặt giác mạc, kết mạc. Tác động này khiến người bệnh luôn có cảm giác ngứa ngáy, cộm xốn và đau nhức dữ dội vùng mắt.

Bệnh lý này có thể xảy ra ở mọi đối tượng từ trẻ nhỏ đến người già. Dù bệnh không gây nguy hiểm cấp tính nhưng cũng cần được can thiệp kịp thời. Nếu chủ quan không điều trị quặm mi sớm, các sợi lông mi cọ xát lâu ngày sẽ gây trầy xước, viêm loét giác mạc, dẫn đến sẹo sụn mi và nguy hiểm nhất là làm mất thị lực vĩnh viễn.

Các triệu chứng quặm mi điển hình

Quặm mi sẽ khiến hàng lông mi mọc ngược và đâm liên tục vào trong nhãn cầu khiến người bệnh gặp phải các vấn đề sau:

  • Cộm mắt: Người bệnh luôn có cảm giác ngứa ngáy, khó chịu như có dị vật hoặc hạt cát nằm trong mắt.
  • Chảy nước mắt liên tục: Lông mi cọ xát vào nhãn cầu gây kích ứng làm chảy nhiều nước mắt.
  • Đỏ và sưng mắt: Vùng da xung quanh mắt và kết mạc bị đỏ ửng, kích ứng dữ dội.
  • Sợ ánh sáng: Mắt bị chói, sợ ánh sáng mạnh hoặc gió.
  • Đau nhức mắt: Xuất hiện những cơn đau âm ỉ hoặc nhói buốt mỗi khi chớp mắt.

Phân loại các mức độ quặm mi trong y khoa

Bệnh quặm mi được phân loại dựa trên hai tiêu chí chính: Chiều dài vùng mi bị ảnh hưởng và mức độ thừa của da mi. Cụ thể:

Phân mức độ quặm mi theo chiều dài bờ mi

Với cách phân mức này, bác sĩ sẽ dựa vào tỷ lệ số lượng lông mi mọc ngược chiếm bao nhiêu phần trên bờ mi để phân độ.

  • Mức độ I (Nhẹ): Tình trạng lông quặm chỉ chiếm khoảng 1/4 chiều dài bờ mi mắt.
  • Mức độ II (Trung bình): Vùng lông mi mọc ngược lan rộng, chiếm 1/3 chiều dài bờ mi.
  • Mức độ III (Nặng): Lông quặm chiếm tới 1/2 chiều dài bờ mi, mắt bị cộm xốn và kích ứng liên tục.
  • Mức độ IV (Nghiêm trọng): Tình trạng quặm chiếm từ 2/3 chiều dài bờ mi cho đến toàn bộ hàng mi. Lúc này, giác mạc có nguy cơ tổn thương rất cao.

Phân mức độ quặm mi theo tỷ lệ da mi thừa

Đối với các trường hợp quặm mi bẩm sinh hoặc quặm do cấu trúc cơ mi, mức độ bệnh được tính bằng độ dày của phần da mi thừa:

  • Độ I: Phần da mi mắt bị thừa ở mức nhẹ, khoảng ≤ 2mm.
  • Độ II: Phần da mi mắt thừa rõ rệt hơn, khoảng 3mm.
  • Độ III: Tình trạng thừa da mi nghiêm trọng, đạt mức ≥ 3mm, đẩy hẳn bờ mi lộn ngược vào trong nhãn cầu.

Các nguyên nhân gây bệnh lông quặm mi

  • Do lão hóa ở người cao tuổi: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Tuổi tác cao khiến các mô nâng đỡ quanh mi mắt bị lỏng lẻo, suy yếu, làm bờ mi dễ lật úp vào trong.
  • Tật nếp da thừa bẩm sinh: Thường gặp ở trẻ em (đặc biệt là trẻ bụ bẫm). Nếp da thừa ở bờ mi đẩy hàng lông mi mọc ngược vào trong khiến trẻ hay dụi mắt, chảy nước mắt.
  • Do sẹo hóa kết mạc: Hệ quả từ bệnh đau mắt hột, chấn thương mắt… Các mô sẹo co kéo làm uốn cong sụn mi vào phía trong nhãn cầu.
  • Co thắt mi mắt mãn tính: Người bị viêm mắt hoặc nheo mắt kéo dài sau phẫu thuật khiến cơ vòng mi co thắt, vô tình ép bờ mi cuộn ngược vào trong.
  • Viêm bờ mi mãn tính: Tình trạng viêm sưng mi mắt dai dẳng làm tổn thương nang lông, khiến sợi lông mi mọc lên bị biến dạng và đâm sai hướng.
  • Nhiễm trùng do virus: Các bệnh lý nhiễm trùng mắt mức độ nặng, đặc biệt là do virus Herpes Zoster, làm phá hủy cấu trúc bờ mi và thay đổi hướng mọc của lông mi.

Cách chẩn đoán và các phương pháp điều trị quặm mi hiệu quả

Quy trình chẩn đoán bệnh quặm mi 

Khi người bệnh có các dấu hiệu nghi ngờ mắc lông quặm, bác sĩ nhãn khoa sẽ sử dụng đèn khe để tiến hành khám toàn diện phần bán phần trước của mắt. Thiết bị chuyên dụng này giúp bác sĩ:

  • Đánh giá chính xác mức độ phân bố, số lượng và hướng đi của các sợi lông mi mọc ngược.
  • Kiểm tra mức độ tổn thương, trầy xước của giác mạc và kết mạc.
  • Xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ gây bệnh, từ đó phân biệt lông quặm với các tình trạng bệnh lý về mắt khác để đưa ra phác đồ xử lý phù hợp.

Các phương pháp điều trị quặm mi hiệu quả hiện nay

Tùy thuộc vào mức độ bệnh, các bác sĩ nhãn khoa sẽ chỉ định phương pháp điều trị quặm mi phù hợp:

Giải pháp hỗ trợ nội khoa tạm thời

  • Sử dụng chất bôi trơn: Bác sĩ có thể chỉ định dùng nước mắt nhân tạo hoặc các loại thuốc mỡ. Giải pháp này giúp làm giảm đáng kể ma sát và cảm giác kích ứng, cộm xốn khi sợi mi cọ vào mắt.
  • Điều trị kết hợp nguyên nhân nền: Với bệnh nhân bị đau mắt hột, việc sử dụng thuốc Doxycycline theo hướng dẫn giúp ức chế hiệu quả các nguyên nhân gây co kéo cơ, từ đó ngăn ngừa bệnh lông quặm tái phát sau phẫu thuật. 

Can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật điều trị quặm mi)

Đây là giải pháp tối ưu và mang lại hiệu quả trị quặm mi tận gốc. Phẫu thuật bao gồm 2 hướng xử lý chính:

  • Phẫu thuật triệt lông mi và nang lông: Thường áp dụng cho các trường hợp lông quặm xuất hiện từng phần hoặc cục bộ ở một góc mắt.
  • Phẫu thuật tái định vị mi mắt và nang lông: Đây là kỹ thuật tiên tiến được áp dụng rộng rãi cho các trường hợp quặm mi diện rộng, quặm mi theo chiều ngang, chùng mi hoặc quặm do biến chứng sẹo lớp sau. Bác sĩ sẽ thực hiện tiểu phẫu điều chỉnh cơ và sụn mi để trả bờ mi về đúng vị trí sinh lý tự nhiên.

Tóm lại, dù không nguy hiểm tính mạng, quặm mi vẫn cần được khắc phục sớm để tránh gây tổn thương giác mạc và ảnh hưởng đến thị lực. Nếu xuất hiện tình trạng lông mi cuộn ngược vào phía trong nhãn cầu, người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan mà cần đến ngay cơ sở nhãn khoa để thăm khám.

Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang hiện là địa chỉ uy tín trong khám và điều trị các bệnh lý về mắt như quặm mi, sụp mi, viêm bờ mi… Tại đây, bệnh nhân sẽ được trải nghiệm dịch vụ y tế chất lượng cao với đội ngũ bác sĩ giỏi cùng kỹ thuật phẫu thuật mi hiện đại, an toàn.

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.