🗓08/09/2026

Song thị: Nguyên nhân và cách điều trị

Song thị (nhìn đôi) là hiện tượng mắt nhìn một vật nhưng lại thấy thành hai hình ảnh xuất hiện cùng một lúc. Hiện tượng này không chỉ gây khó chịu cho người bệnh mà còn là tín hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Vậy đâu là nguyên nhân gây bệnh và làm sao để điều trị song thị hiệu quả? Mời bạn đọc cùng Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang tìm hiểu lời giải đáp trong bài viết dưới đây. 

Song thị là gì?

Song thị (nhìn đôi) không không đơn giản là một tật khúc xạ. Đây là tình trạng một người nhìn thấy hai hình ảnh của cùng một vật thể, trong khi ở mắt người bình thường chỉ xuất hiện một hình duy nhất. Hai hình ảnh này có thể đứng cạnh nhau theo chiều ngang, chồng lên nhau theo chiều dọc hoặc kết hợp cả hai hướng. 

Hiện tượng song thị không chỉ khiến người bệnh bị mỏi mắt mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống sinh hoạt.

Dưới đây là những cách phân loại song thị:

  • Phân loại theo số mắt bị ảnh hưởng:

– Song thị một mắt: Khi người bệnh che 1 bên mắt lại hiện tượng vẫn xảy ra. 

– Song thị hai mắt: Hiện tượng nhìn một thành hai chỉ xảy ra khi nhìn bằng cả hai mắt và sẽ biến mất nếu che đi một mắt bất kỳ.

  • Phân loại theo hướng lệch của hình ảnh:

– Song thị ngang: Hai hình ảnh tách rời và nằm cạnh nhau theo chiều ngang.

– Song thị đứng: Hai hình ảnh xuất hiện theo dạng chồng lên nhau hoặc lệch theo chiều dọc.

Triệu chứng bệnh song thị thường gặp

Trong nhiều trường hợp, song thị (nhìn đôi) có thể xuất hiện đơn độc mà không đi kèm với bất kỳ dấu hiệu bất thường nào khác. Tuy nhiên, tùy thuộc vào nguyên nhân gốc rễ gây tổn thương tại mắt hay hệ thần kinh, người bệnh có thể đối mặt với các triệu chứng bệnh song thị điển hình dưới đây:

  • Nhìn thấy hai hình ảnh: Đây là biểu hiện thường gặp, người bệnh luôn thấy một vật tách thành hai hình.
  • Đau khi di chuyển mắt: Mỗi khi liếc mắt hoặc nhìn đi các hướng sẽ xuất hiện những cơn đau nhức.
  • Đau nhức vùng quanh mắt: Vùng thái dương, dưới xương lông mày hoặc sâu trong hốc mắt có thể xuất hiện các cơn đau.
  • Đau đầu dữ dội kèm buồn nôn: Triệu chứng này xuất hiện do não bộ phải liên tục xử lý hai luồng hình ảnh lệch nhau, gây mệt mỏi, chóng mặt và kích thích cảm giác buồn nôn.
  • Yếu cơ mắt hoặc yếu cơ toàn thân: Cảm giác mỏi mắt nhanh chóng, mắt phản xạ kém linh hoạt hoặc có thể kèm theo yếu cơ ở các bộ phận khác trên cơ thể (dấu hiệu của bệnh nhược cơ).
  • Sụp mí mắt: Một hoặc cả hai bên mí mắt bị sụp xuống, che khuất một phần đồng tử, thường liên quan đến tổn thương dây thần kinh vận nhãn số III.

Nguyên nhân gây song thị phổ biến nhất

Tình trạng nhìn đôi có thể xuất phát từ rất nhiều yếu tố bệnh lý khác nhau. Việc xác định chính xác nguyên nhân song thị là bước cốt lõi để bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả. Dưới đây là 3 nhóm nguyên nhân chính gây ra hội chứng này:

  • Các bệnh lý tổn thương tại mắt:

– Đục thủy tinh thể: Thủy tinh thể tự nhiên bị mờ đục khiến ánh sáng đi vào mắt bị tán xạ, gây ra hiện tượng nhìn một thành hai.

– Loạn thị nặng: Bề mặt giác mạc có độ cong không đồng đều làm cho các tia sáng hội tụ tại nhiều điểm trên võng mạc, dẫn đến hình ảnh bị nhân đôi và nhòe bẩn.

– Bệnh lý giác mạc nguy hiểm: Các tổn thương như sẹo giác mạc, viêm loét giác mạc hoặc bệnh giác mạc hình chóp đều làm biến dạng trục nhìn của mắt.

  • Các vấn đề về hệ thần kinh – cơ vận nhãn:

– Liệt dây thần kinh vận nhãn: Tổn thương ở các dây thần kinh điều khiển cơ mắt (dây III, IV, VI) làm gián đoạn khả năng phối hợp chuyển động giữa hai mắt.

– Bệnh nhược cơ: Căn bệnh tự miễn này làm suy yếu các cơ vận động nhãn cầu, khiến hai mắt mất cân bằng và lệch trục khi cùng nhìn vào một vật.

– Chấn thương vùng đầu hoặc mắt: Các va đập mạnh do tai nạn có thể trực tiếp làm rách cơ mắt hoặc đứt gãy các sợi thần kinh vận nhãn.

  • Biến chứng từ bệnh lý toàn thân:

– Đột quỵ (Tai biến mạch máu não): Cơn thiếu máu não đột ngột làm tổn thương nghiêm trọng trung khu thần kinh điều khiển thị giác.

– Biến chứng tiểu đường (Đái tháo đường): Đường huyết cao kéo dài làm tổn thương hệ thống mạch máu nhỏ nuôi dưỡng các dây thần kinh kiểm soát mắt.

– Khối u não hoặc viêm xoang nặng: Các khối u nội sọ hoặc tình trạng viêm xoang nghiêm trọng gây chèn ép, tạo áp lực lớn lên các dây thần kinh xung quanh hốc mắt.

Phương pháp điều trị song thị hiệu quả

Để có cách điều trị song thị chính xác, người bệnh cần được khám mắt toàn diện nhằm xác định đúng nguyên nhân. Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ nhãn khoa sẽ đưa ra phác đồ điều trị tại bệnh viện mắt hoặc phối hợp cùng chuyên khoa thần kinh.

Cách điều trị song thị một mắt

Phương pháp can thiệp sẽ tập trung xử lý các tổn thương thực thể bên trong mắt:

  • Do loạn thị: Sử dụng kính gọng, kính áp tròng hoặc phẫu thuật để định hình lại giác mạc.
  • Do đục thủy tinh thể: Tiến hành phẫu thuật Phaco thay thủy tinh thể nhân tạo để phục hồi thị lực sáng rõ.
  • Do khô mắt: Sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chuyên dụng và nước mắt nhân tạo để giảm viêm, xóa nhòe hình.

Phương pháp điều trị song thị hai mắt

Hội chứng song thị hai mắt do lệch trục nhãn cầu sẽ được điều trị bằng các phương pháp:

  • Hỗ trợ thị giác: Tập cơ mắt, đeo miếng che mắt hoặc sử dụng kính lăng kính để hợp nhất hai hình ảnh làm một.
  • Tiêm Botulinum Toxin: Tiêm vào cơ vận nhãn bị co quắp để cân bằng lại trục nhìn của hai mắt.
  • Phẫu thuật cơ vận nhãn: Nếu tình trạng nhìn đôi không tự phục hồi sau mốc thời gian 6 tháng theo dõi, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật điều chỉnh cơ mắt để đưa trục nhìn về trạng thái song song chuẩn xác.

Làm cách nào để giảm nguy cơ mắc bệnh song thị?

Bên cạnh việc điều trị, chủ động phòng ngừa tổn thương cơ và thần kinh vận nhãn là cách tốt nhất để bảo vệ thị lực. Để ngăn ngừa và giảm nguy cơ song thị (nhìn đôi), bạn cần lưu ý những điều sau: 

  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu vitamin: Tăng cường bổ sung các loại rau xanh đậm và thực phẩm chứa nhiều Vitamin A, C, E, kẽm, B12… để nuôi dưỡng các tế bào mắt và tăng cường sức đề kháng cho hệ thần kinh thị giác.
  • Bổ sung dưỡng chất chống lão hóa mắt: Cung cấp các hoạt chất có khả năng chống lại gốc tự do, bảo vệ hoàng điểm và làm chậm tốc độ lão hóa của mắt như Lutein, Zeaxanthin,…
  • Bảo vệ mắt trước tác động môi trường: Đeo kính râm khi ra ngoài trời để tránh tia UV gây hại. Đồng thời, luôn trang bị kính bảo hộ trong môi trường làm việc nhiều khói bụi, hóa chất để ngăn ngừa chấn thương mắt nguy hiểm.
  • Kiểm soát tốt bệnh lý toàn thân: Duy trì đường huyết và huyết áp ở mức ổn định để hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng gây liệt dây thần kinh vận nhãn.
  • Thăm khám mắt định kỳ: Khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như mỏi mắt, nhìn nhòe, đau nhức quanh hốc mắt… cần đến ngay các cơ sở chuyên khoa để kiểm tra và điều trị kịp thời.

Tóm lại, song thị (nhìn đôi) không chỉ gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý về mắt và thần kinh nguy hiểm. Khi xuất hiện tình trạng nhìn một thành hai, người bệnh tuyệt đối không được chủ quan bỏ qua hoặc tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định. 

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp phải các dấu hiệu của chứng song thị, hãy đặt lịch khám ngay tại Bệnh viện Mắt Quốc tế DND Bắc Giang. Tại đây, người bệnh sẽ được các bác sĩ có chuyên môn cao trực tiếp kiểm tra, chẩn đoán chính xác nguyên nhân. Từ đó, các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị an toàn và hiệu quả nhất cho người bệnh.

_________
BỆNH VIỆN MẮT QUỐC TẾ DND – BẮC GIANG International Eye Hospital
🏥 Địa chỉ: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
☎️ Điện thoại: 02046 25 26 27
🌐 https://bacgiang.matquocte.vn
🏨 CS1: 128 Bùi Thị Xuân – Hai Bà Trưng – Hà Nội.
📬 CS2: Lô YT, Khu dân cư phía Nam - P. Bắc Giang - Tỉnh Bắc Ninh.
📬 CS3: Số 250 Trường Chinh - P. Lê Thanh Nghị - TP. Hải Phòng.
📬 CS4: 147 - 147B - 147Bis Trương Định - P. Nhiêu Lộc - TP. Hồ Chí Minh.